{"id":2736,"date":"2006-03-24T14:41:00","date_gmt":"2006-03-24T13:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=2736"},"modified":"2015-02-16T11:00:44","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:44","slug":"hutbe-ae-ga%c2%bczel-ahlak-sahibi-olmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-ae-ga%c2%bczel-ahlak-sahibi-olmak\/","title":{"rendered":"Hutbe &#8211; G\u00fczel ahlak sahibi olmak"},"content":{"rendered":"<p><strong> Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> Bug\u00fcn \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z konumuz, top yek\u00fcn   m\u00fcsl\u00fcmanlarca temsil edilmesine ne kadar da hasret kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00f6nemli   bir konu: G\u00fczel ahl\u00e2k konusudur. Yani \u0130slam\u0131n asl\u0131 ve   kendisi.. M\u00fcsl\u00fcmana herkesten daha \u00e7ok yak\u0131\u015fan s\u0131fat.   Ahl\u00e2k, huylar, seciyeler, miza\u00e7lar, anlam\u0131nda bir kavram.   Bu \u00e7er\u00e7evede ahl\u00e2k, &#8220;<strong>\u0130nsan\u0131n bir   amaca y\u00f6nelik olarak kendi arzusu ile iyi davran\u0131\u015flarda bulunup   k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden uzak olmas\u0131d\u0131r<\/strong>&#8221; \u015feklinde   tan\u0131mlanabilir. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n iyi davran\u0131\u015flara y\u00f6nelip,   her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzakla\u015fmas\u0131 olan g\u00fczel   ahlak\u0131n\u0131n, iki temel kayna\u011f\u0131, Kur&#8217;an ve S\u00fcnnettir.   Yani m\u00fcsl\u00fcman ahlak\u0131n\u0131n cevheri, dinidir. Yegane \u00f6nder   ve \u00f6rne\u011fi ise, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n canl\u0131 \u00f6rne\u011fi   ve terc\u00fcman\u0131 Peygamberidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 O&#8217;nu   insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne model olarak koymu\u015f ve uyulmas\u0131n\u0131 sal\u0131k   vermi\u015ftir. \u0130\u015fte \u015fu ayet-i celile ve devam\u0131nda gelen   hadis-i \u015ferif bunu ifade ediyor: &#8220;\u009d<strong><em>Sen en y\u00fcce bir   ahl\u00e2k \u00fczeresin&#8221;\u009d<\/em><\/strong><strong>(el-Kalem, 68\/4)<\/strong> &#8220;<strong><em>Ben   ahl\u00e2k\u00ee prensipleri tamamlamak \u00fczere g\u00f6nderildim.<\/em><\/strong>&#8220;\u009d <strong>(\u0130bn   Hanbel, M\u00fcsned, II, 381)<\/strong> Allah (cc), Peygamberinin ahlak\u0131n\u0131 \u00f6nce   in\u015fa ediyor, sonra \u00f6v\u00fcyor, daha sonra da, biz m\u00fcsl\u00fcmanlardan   b\u00f6yle olmam\u0131z\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p><strong> Aziz karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 kendini sorumlu hissederek hareket etmek, \u0130slam   ahl\u00e2k\u0131n\u0131n temel prensiplerindendir. Bunun yans\u0131malar\u0131 ise,   Allah&#8217;tan korkma, onun emirlerine sayg\u0131 g\u00f6sterme ve bu emirleri   asla aksatmaks\u0131z\u0131n yerine getirme, yasaklad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden   de ka\u00e7\u0131nma gibi noktalarda ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130slami   g\u00fczel ahlak\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc de m\u00fcsl\u00fcman\u0131n,   kendi cinsleri de dahil, b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbk\u00e2ta kar\u015f\u0131,   son derece <strong>merhametli, adaletli, \u015fefk\u00e2tli davranmas\u0131,   zay\u0131f ve muhta\u00e7lara yard\u0131m etmesi, ana ve babaya sayg\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve   onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/strong> gibi   hususlar olu\u015fturur. Bunun i\u00e7in de m\u00fcsl\u00fcman, duygular\u0131na   hakim ve tevazu ehli olmal\u0131; sab\u0131r, edep, hay\u00e2 ve insaf s\u0131fatlar\u0131 onun   mizac\u0131n\u0131 \u015fekillendirmelidir. B\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 da   toplum i\u00e7inde g\u00fczel ve ho\u015f kar\u015f\u0131lanmayan her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f ve   al\u0131\u015fkanl\u0131klar, zamanla de\u011fi\u015ftirilmelidir. K\u00f6t\u00fc huy   ve davran\u0131\u015flardan kurtulmak ise, iradenin kontrol alt\u0131nda tutulup,   ona sahip olmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130radenin kontrol\u00fc ancak   Allah emri olan ibadetlere s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmak suretiyle olabilir. <\/p>\n<p><strong> Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> \u0130slam, ge\u00e7mi\u015fte bu prensiplere g\u00f6re ahlaklanm\u0131\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlar,   sayesinde kendisini di\u011fer insanlara kabul ettirmi\u015fti. \u0130nsanlar\u0131n, \u0130slam&#8217;\u0131n   bu hayat bah\u015feden prensiplerini, her zaman ara\u015ft\u0131rma yaparak,   elde edip hidayete eri\u015febilme \u015fanslar\u0131 yoktur. Bu \u00e7ok   az say\u0131da insana nasip oluyor. Fakat \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n, \u0130slam   ahlak\u0131n\u0131 tam olarak \u00fczerlerinde yans\u0131tamamalar\u0131 sebebiyle -maalesef-   belki bir defa &#8220;<strong>La ilahe illallah<\/strong>&#8220;\u009d dese bizden \u00e7ok   daha iyi m\u00fcsl\u00fcman olacak insanlar\u0131n, daha da uzakla\u015fmas\u0131na   sebep olabiliyorlar. Bunun vebali m\u00fcsl\u00fcmanlar olarak hepimizin boynundad\u0131r. \u00d6yleyse   Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in, &#8220;<strong>h\u00fcrmet, hizmet, merhamet,   edep, hay\u00e2, nefse h\u00e2kimiyet, tevazu, adalet<\/strong>&#8220;\u009d gibi   g\u00fczel ahlak \u00f6rneklerini benimseyerek; &#8220;<strong>yalan, k\u00fcf\u00fcr,   l\u00e2net okuma, alay etme, kibirlenme, ko\u011fuculuk yapma, g\u0131ybet   etme, riy\u00e2, cimrilik, k\u0131skan\u00e7l\u0131k<\/strong>&#8220;\u009d gibi \u00e7irkin \u015feylerden   de uzak durarak, hem Allah&#8217;a, hem kendimize, hem hemcinslerimize, hem   de \u00e7evremize kar\u015f\u0131 g\u00fczel ahlak prensiplerini sergileyelim.   Ahlaki a\u00e7\u0131dan k\u0131r\u0131k notumuzu ge\u00e7ere, negatif imaj\u0131m\u0131z\u0131 da   pozitife \u00e7evirelim. Hutbemizi g\u00fczel ahlak \u00f6\u011f\u00fctlerinden   olu\u015fan bir demet Kur&#8217;an ayetiyle ve Peygamber Efendimizin m\u00fcbarek   s\u00f6zleriyle tamaml\u0131yal\u0131m: &#8220;<strong><em>Yetimin mal\u0131na   yakla\u015fmay\u0131n, ancak erginlik \u00e7a\u011f\u0131na (ya\u015f\u0131na)   eri\u015finceye kadar en g\u00fczel tarzda (onun mal\u0131n\u0131 kullan\u0131p   geli\u015ftirebilirsiniz). Ahdi de yerine getirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc insana   ahdi sorulacakt\u0131r. \u00d6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zaman \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc tam   yap\u0131n, do\u011fru terazi ile tart\u0131n. Bu daha iyidir. Sonu da daha   g\u00fczeldir. Bilmedi\u011fin bir \u015feyin ard\u0131na d\u00fc\u015fme. \u00c7\u00fcnk\u00fc kulak,   g\u00f6z ve g\u00f6n\u00fcl, bunlar\u0131n hepsi ondan (o yapt\u0131\u011f\u0131n   k\u00f6t\u00fc \u015feyden) sorumludur. Yery\u00fcz\u00fcnde gurur ve kibirle   y\u00fcr\u00fcme. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen yeri y\u0131rtamazs\u0131n. Boyca   da da\u011flara eri\u015femezsin. B\u00fct\u00fcn bunlar hepsi k\u00f6t\u00fc olan   ve Rabbi&#8217;nin kat\u0131nda ho\u015f g\u00f6r\u00fclmeyen \u015feylerdir.&#8221;\u009d<\/em> (El-\u0130sr\u00e2 Suresi:23-38). &#8220;<em>\u0130man   yetmi\u015f t\u00fcrd\u00fcr. En \u00fcst\u00fcn\u00fc &#8216;L\u00e2 il\u00e2he   ill\u00e2llah&#8217;t\u0131r en a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 da yol \u00fczerinde   insanlara eziyet verecek bir \u015feyi kald\u0131rmakt\u0131r. Hay\u00e2 da   iman\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/em>&#8220;\u009d (Eb\u00fb D\u00e2vud,   S\u00fcnnet, 14). &#8220;<em>Hakl\u0131 oldu\u011fu halde bile \u00e7eki\u015fmeyi   b\u0131rakan kimseye Cennet&#8217;in avlusunda bir k\u00f6\u015fk verilece\u011fine,   yalan s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131nan kimseye Cennet&#8217;in ortas\u0131nda   bir k\u00f6\u015fk takdim edilece\u011fine, ahl\u00e2k\u0131 g\u00fczel olan   kimseye de Cennet&#8217;in en g\u00fczel yerinde bir k\u00f6\u015fk sunulaca\u011f\u0131na   ben kefilim.<\/em>&#8220;\u009d (Eb\u00fb D\u00e2vud, Edeb, 7). &#8220;<em>M\u00fcsl\u00fcman,   insanlar\u0131n onun elinden ve dilinden emin olduklar\u0131 kimsedir<\/em>.&#8221; (M\u00fcslim, \u0130man,   14). <\/strong><\/p>\n<p><strong> IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muhterem karde\u015flerim, Bug\u00fcn \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z konumuz, top yek\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlarca temsil edilmesine ne kadar da hasret kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00f6nemli bir konu: G\u00fczel ahl\u00e2k konusudur. Yani \u0130slam\u0131n asl\u0131 ve kendisi.. M\u00fcsl\u00fcmana herkesten daha \u00e7ok yak\u0131\u015fan s\u0131fat. Ahl\u00e2k, huylar, seciyeler, miza\u00e7lar, anlam\u0131nda bir kavram. Bu \u00e7er\u00e7evede ahl\u00e2k, &#8220;\u0130nsan\u0131n bir amaca y\u00f6nelik olarak kendi arzusu ile iyi davran\u0131\u015flarda bulunup [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2736"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2736\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}