{"id":2884,"date":"2004-12-10T03:18:00","date_gmt":"2004-12-10T02:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=2884"},"modified":"2015-02-16T11:00:51","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:51","slug":"hutbe-aensan-haklarae%c2%b1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-aensan-haklarae%c2%b1\/","title":{"rendered":"Hutbe &#8211; \u0130nsan Haklar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong> Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> 10 Aral\u0131k 1948 de Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan \u0130nsan   Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi ilan edilmi\u015ftir. Bu m\u00fcnasebetle   bu haftaki hutbemizin konusu \u0130nsan Haklar\u0131 hakk\u0131nda olacakt\u0131r. <\/p>\n<p><strong> De\u011ferli M\u00fcsl\u00fcmanlar, <\/strong><\/p>\n<p> \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vazge\u00e7emeyece\u011fi ve korumak mecburiyyetinde   oldu\u011fu en \u00f6nemli de\u011ferlerden biri, <strong>&#8216;insan haklar\u0131<\/strong>&#8216;na   sayg\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve bu haklar\u0131 herkes i\u00e7in korumas\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> Y\u00fcce dinimiz \u0130slam, 14 as\u0131rdan beri, ya\u015fama, inanma,   d\u00fc\u015f\u00fcnme ve d\u00fc\u015f\u00fcncesini yayma, te\u015fkilatlanma,   m\u00fclkiyet ve kad\u0131n haklar\u0131ndan m\u00fcte\u015fekkil insan haklar\u0131n\u0131,   b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in en temel haklar olarak \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.   Bu manada Rabbimiz Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;inde: &#8220;<strong><em>Ey insanlar!   Do\u011frusu biz sizi bir erkekle bir di\u015fiden yaratt\u0131k. Ve birbirinizle   tan\u0131\u015fman\u0131z i\u00e7in sizi kavimlere ve kabilelere ay\u0131rd\u0131k.   Muhakkak ki Allah yan\u0131nda en de\u011ferli olan\u0131n\u0131z O&#8217;na kar\u015f\u0131 derin   bir sorumluluk bilincine sahip olan\u0131n\u0131zd\u0131r. \u015e\u00fcphesiz   Allah bilendir, her \u015feyden haberdard\u0131r<\/em><\/strong>.&#8221; <em>(Hucurat   Suresi, 13)<\/em> buyurarak insanlar\u0131n birbirlerine \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini   ancak, Allah&#8217;a g\u00fczel bir kul olmakla s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.   Peygamber efendimiz (as) de: &#8220;<strong><em>Ey insanlar! Rabbiniz bir, baban\u0131z   bir! Dikkat ediniz! Arab\u0131n arap olmayana, arap olmayan\u0131n araba; beyaz\u0131n   siyaha, siyah\u0131n beyaza \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur. \u00dcst\u00fcnl\u00fck   sadece takva iledir<\/em><\/strong>.&#8221; <em>(Neyl\u00fc&#8217;l Evtar, cilt. 5,   shf. 164)<\/em> buyurarak ayette belirtilen ger\u00e7e\u011fi peki\u015ftirmi\u015ftir.   Bununla da kalmam\u0131\u015f, siyahi ve k\u00f6le as\u0131ll\u0131 Bilali   ashab\u0131na m\u00fcezzin, k\u00f6le as\u0131ll\u0131 Zeyd&#8217;i halas\u0131 k\u0131z\u0131 Zeyneb&#8217;e   e\u015f, k\u00f6le as\u0131ll\u0131 baban\u0131n o\u011flu Usamey&#8217;i Hz. Ebu   Bekir&#8217;lerin, Hz. \u00d6mer&#8217;lerin bulundu\u011fu toplulu\u011fa ba\u015fkan   tayin etmi\u015ftir. B\u00f6ylece Sevgili Peygamberimiz, soylu ile k\u00f6le,   fakir ile zengin aras\u0131ndaki sosyal stat\u00fcn\u00fcn hi\u00e7 bir \u015fekilde \u00fcst\u00fcnl\u00fck   vesilesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulamalar\u0131 ile ortaya koymu\u015ftur. <\/p>\n<p> Fakat tarihi seyr i\u00e7inde, zaman zaman insanl\u0131k, ini\u015fler   ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar ya\u015fam\u0131\u015f, insanlar i\u00e7in   hayati de\u011fer ta\u015f\u0131yan haklar a\u015f\u0131nm\u0131\u015f, hatta   korunamaz hale gelmi\u015ftir. Netice itibar\u0131 ile, Peygamberimizin Veda   Hutbesinde dikkat \u00e7ekti\u011fi haklar\u0131 i\u00e7ine alan \u0130nsan   Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n   akabinde Birle\u015fmi\u015f Milletler Te\u015fkilat\u0131nca ilan edilmi\u015f ve   b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya devletlerinin de, bunu kabul etmesi istenmi\u015ftir. \u0130\u015fte   bug\u00fcn, hemen hemen b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya devletleri taraf\u0131ndan   bu beyanname imzalanarak, bu haklar\u0131n korunmas\u0131 hususu teahh\u00fcd   alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p><strong>Muhterem Karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> Ne var ki, yap\u0131lan bir kanun, al\u0131nan bir karar uygulama safhas\u0131na   tam manas\u0131yla ge\u00e7irilmedi\u011fi s\u00fcrece ne kadar g\u00fczel   ve mazbut olursa olsun kendisinden beklenilen fayday\u0131 temin edemez. \u00d6nemli   olan bu kurallar\u0131n ay\u0131r\u0131m yap\u0131lmadan uygulama sahas\u0131na   konmas\u0131d\u0131r. Nitekim bu g\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n geldi\u011fi   noktada tatbik edilemeyen do\u011fru kurallar\u0131n bir fayda temin edemedi\u011fini   topyek\u00fcn insanl\u0131k g\u00f6zleriyle g\u00f6r\u00fcyor. <\/p>\n<p> Ne deniyor \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesinde? <\/p>\n<p><strong><em> &#8220;B\u00fct\u00fcn insanlar \u00f6zg\u00fcr, onur ve haklar       bak\u0131m\u0131ndan e\u015fit do\u011farlar. Ak\u0131l ve vicdana sahiptirler,       birbirlerine kar\u015f\u0131 karde\u015flik anlay\u0131\u015f\u0131yla       davranmal\u0131d\u0131rlar. Herkes, \u0131rk, renk, cinsiyet, dil, din,       siyasal veya ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015f, ulusal veya sosyal k\u00f6ken,       m\u00fclkiyet, do\u011fu\u015f veya herhangi ba\u015fka bir ayr\u0131m       g\u00f6zetmeksizin bu bildirge ile ilan olunan b\u00fct\u00fcn haklardan       ve b\u00fct\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden yararlanabilir. Ayr\u0131ca,       ister ba\u011f\u0131ms\u0131z olsun, ister vesayet alt\u0131nda veya \u00f6zerk       olmayan ya da ba\u015fka bir egemenlik k\u0131s\u0131tlamas\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00fclke       yurtta\u015f\u0131 olsun, bir kimse hakk\u0131nda, uyru\u011funda bulundu\u011fu       devlet veya \u00fclkenin siyasal, hukuksal veya uluslararas\u0131 stat\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan       hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetilmeyecektir. Ya\u015famak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck       ve ki\u015fi g\u00fcvenli\u011fi herkesin hakk\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 kimse       k\u00f6lelik veya kulluk alt\u0131nda bulundurulamaz, k\u00f6lelik ve k\u00f6le       ticareti her t\u00fcrl\u00fc bi\u00e7imde yasakt\u0131r.Hi\u00e7 kimseye       i\u015fkence yap\u0131lamaz, zalimce, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 veya       onur k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarda bulunulamaz ve ceza       verilemez.&#8221;<\/em><\/strong> (\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi,       1-5. maddeler ) <\/p>\n<p><strong>Aziz karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n<p> Bu beyannamenin haz\u0131rlanmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden, alt\u0131na   imza atan, ba\u011fl\u0131l\u0131k s\u00f6z\u00fc veren, g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 ellerinde   tutan s\u00fcper(!) devletler, ger\u00e7ekten bu g\u00fcn at\u0131lm\u0131\u015f imzalar\u0131na   sahip \u00e7\u0131kabiliyorlar m\u0131? D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok   kriz b\u00f6lgesinde \u00f6zellikle de \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda cereyan   eden m\u00fcessif olaylara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hi\u00e7 de \u00f6yle   olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahid oluyoruz. &#8220;H\u00fcrriyet ve demokrasi   getirece\u011fiz&#8221;\u009d iddialar\u0131n\u0131n alt\u0131nda, ne b\u00fcy\u00fck   insan haklar\u0131 ihlallerine imzalar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini   bug\u00fcn, kundaktaki \u00e7ocuklar dahi biliyor. Hani insanlar \u00f6zg\u00fcr   do\u011fard\u0131; ya\u015fama haklar\u0131 vard\u0131, mallar\u0131n\u0131, \u0131rz,   namus ve onurlar\u0131n\u0131 koruma haklar\u0131 vard\u0131; zul\u00fcm ve   i\u015fkence yasak, insanlar\u0131n ev ve ibadethaneleri muhterem ve sayg\u0131ya   lay\u0131kt\u0131! Hani dini inanc\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan   insanlar horlanamaz, d\u0131\u015flanamaz ve ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa   tabi tutulamazd\u0131! Hani su\u00e7un \u015fahsili\u011fi prensibi vard\u0131,   bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n su\u00e7u sebebiyle bir ba\u015fkas\u0131na   su\u00e7lu muamelesi yap\u0131lamazd\u0131! B\u00fct\u00fcn bunlar ortada   ciddi bir \u00e7ifte standard\u0131n oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne   sermiyor mu? <\/p>\n<p> \u015eu m\u00fcbarek Cuma vaktinde \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel   Beyannamesinin ilan edildi\u011fi bu g\u00fcnde bir daha b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa   sesleniyoruz ve bir defa daha ilan ediyoruz ki, d\u00fcnyan\u0131n ba\u015f\u0131na   bela olan ter\u00f6r canavar\u0131n\u0131n her \u00e7e\u015fidine hangi y\u00f6nden   gelirse gelsin ve kime kar\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n   reddediyoruz, \u015fiddetle k\u0131n\u0131yoruz. Bunun yan\u0131nda \u00f6zellikle   ter\u00f6r tehlikesi bahane edilerek, insan haklar\u0131n\u0131n yerle bir   edilmesini, sava\u015f hukukunu yok sayarak bilhassa \u00e7ocuklar\u0131n,   kad\u0131nlar\u0131n ve savunmas\u0131z insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini,   ibadethanelere tecav\u00fcz\u00fc, has\u0131l\u0131, devlet ter\u00f6rlerini   de k\u0131n\u0131yoruz. Ter\u00f6r\u00fc \u00f6nleme ad\u0131 alt\u0131nda   kad\u0131n, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, hasta, asker-sivil ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan   insanlar\u0131n evlerinin yak\u0131l\u0131p-y\u0131k\u0131lmas\u0131, mabedlere   terbiyesizce girerek mabedlerinin yerle bir edilmesi, yaral\u0131 sivil insanlara   yard\u0131m yerine kur\u015fun ya\u011fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130nsan   Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden devletlerin   samimiyet testi olmu\u015ftur ve s\u0131n\u0131fta kalm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n<p> Hutbemi bitirirken, \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi h\u00fck\u00fcmlerinin   t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in uyguland\u0131\u011f\u0131 adil bir d\u00fcnya   diliyor; siz karde\u015flerimi, daima z\u00fclme kar\u015f\u0131 olmaya ve   muhatab\u0131n\u0131z kim olursa olsun herkese kar\u015f\u0131 hak ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle   davranmaya davet ediyorum. <\/p>\n<p> <strong> \u0130GMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muhterem karde\u015flerim, 10 Aral\u0131k 1948 de Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi ilan edilmi\u015ftir. Bu m\u00fcnasebetle bu haftaki hutbemizin konusu \u0130nsan Haklar\u0131 hakk\u0131nda olacakt\u0131r. De\u011ferli M\u00fcsl\u00fcmanlar, \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vazge\u00e7emeyece\u011fi ve korumak mecburiyyetinde oldu\u011fu en \u00f6nemli de\u011ferlerden biri, &#8216;insan haklar\u0131&#8216;na sayg\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve bu haklar\u0131 herkes i\u00e7in korumas\u0131d\u0131r. Y\u00fcce dinimiz \u0130slam, 14 as\u0131rdan beri, ya\u015fama, inanma, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2884\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}