{"id":2927,"date":"2004-07-02T03:58:00","date_gmt":"2004-07-02T01:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=2927"},"modified":"2015-02-16T11:00:53","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:53","slug":"hutbe-aeslamda-ga%c2%b6rga%c2%bc-kurallarae%c2%b1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-aeslamda-ga%c2%b6rga%c2%bc-kurallarae%c2%b1\/","title":{"rendered":"Hutbe &#8211; \u0130slamda G\u00f6rg\u00fc Kurallar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Muhterem m\u00fc&#8217;minler,\u0130nsanlar\u0131n hakimiyetleri alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 her  sistemin, hakim oldu\u011fu insanl\u0131k kesimine gerek insanlar\u0131n \u015fahs\u0131nda; gerekse  toplum hayat\u0131nda uyulmas\u0131 laz\u0131m olan kurallar koydu\u011fu bir vak\u0131ad\u0131r. Bu sistem,  ister ilahi-semavi kaynakl\u0131 olsun, isterse be\u015feri kaynakl\u0131 olsun farketmez.  \u0130slam Dini insanl\u0131k i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015f en son ilahi-semavi bir din olarak, muhatap  kabul etti\u011fi ba\u011fl\u0131lar\u0131na inan\u00e7, ibadet, insani ili\u015fkiler ve ahlak gibi temel  konularda uyulmas\u0131 gerekli kurallar koymu\u015ftur. Bu kurallara uygun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131  takdirde de evvela d\u00fcnya hayat\u0131nda inanan-inanmayan herkesin -akl-\u0131 selimle  d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek hareket edildi\u011finde- mutlu olaca\u011f\u0131 garantisini de vermi\u015f  bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ki\u015finin \u015fahs\u0131nda ve toplum i\u00e7inde sergiledi\u011finde,  toplumu huzurlu k\u0131lacak ve ad\u0131na m\u00fcsl\u00fcman denilen, \u0130slam dini ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n  sahiplik ettikleri dinlerinin, hem daha rahat kabul edilmesini sa\u011flayacak g\u00f6rg\u00fc  ve edeb kurallar\u0131na uygun davranmalar\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir  meseledir. Hert\u00fcrl\u00fc kurals\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnyam\u0131zda,  yeniden, evvelemirde, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u015fahs\u0131nda, sonra da b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n saadeti  i\u00e7in, \u0130slam&#8217;\u0131n getirdi\u011fi bu g\u00fczel edeb ve ahlak kurallar\u0131n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131  b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev olarak bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu  hutbemizde hepsini ifade edemesek bile bir k\u0131sm\u0131yla bile olsun bu edeb ve g\u00f6rg\u00fc  kurallar\u0131ndan bahsederek \u00f6zellikle gen\u00e7 m\u00fcsl\u00fcman neslin bu s\u0131fatlarla  bezenmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak istiyoruz:<\/p>\n<p>Muhterem karde\u015flerim,<br \/>\n&#8220;\u0130nsan\u0131n ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; beyan buyuran  Rabbimiz teala hz.leri Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;inde, &#8220;Ben ancak bir muallim olarak  g\u00f6nderildim&#8221; buyuran Peygamber efendimiz (as) da m\u00fcbarek s\u00fcnnet-i seniyyesinde,  bu kurallar\u0131 bize beyan buyurmu\u015flar ve bunlara uygun ya\u015fayan m\u00fcminler olmam\u0131z\u0131  bizden istemi\u015flerdir. Bu g\u00f6rg\u00fc ve edeb kurallar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00fcnl\u00fck olarak yerine  getirmemiz laz\u0131m olan ibadet gibi Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ifa etmek zorunda oldu\u011fumuz  g\u00f6revlerimizin yan\u0131nda yine \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f olan davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini sergilememiz de  gerekmektedir. Bunlar\u0131 \u015f\u00f6ylece \u00f6zetleyebiliriz:<br \/>\nGiyilen elbiseler, ba\u015fta  temiz ve helal olan \u015feylerden ve \u0130slam&#8217;\u0131n belirledi\u011fi tesett\u00fcr kurallar\u0131na uygun  olarak dikilmi\u015f, toplumda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f itibariyle yad\u0131rganmas\u0131na sebeb  olmayacak bir tarzda olmal\u0131d\u0131r. Toplumda nefreti celbedecek, \u0130slam\u0131 \u015fahs\u0131nda hor  ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 gibi g\u00f6sterecek bir k\u0131yafet ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u00e7erisinde olmak do\u011fru  de\u011fildir.<br \/>\nSa\u00e7 ve sakal bak\u0131ml\u0131, el ve ayak t\u0131rnaklar\u0131 kesilmi\u015f ve temiz,  pejm\u00fcrde ve pespaye bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmden uzak olunmal\u0131d\u0131r. &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbimiz g\u00fczeldir ve  g\u00fczellikleri sever&#8221;<br \/>\nYiyecek ve i\u00e7eceklerin hel\u00e2l olmas\u0131na hassasiyet  g\u00f6stermek, yemekten \u00f6nce ve sonra elleri y\u0131kamak, yeme\u011fe ba\u015flarken &#8220;Bismill\u00e2h&#8221;,  yemek bitince de &#8220;El-Hamd\u00fclill\u00e2h&#8221; demek. Yeme\u011fi kendi \u00f6n\u00fcnden almak ve sa\u011f el  ile yemek. Lokmay\u0131 a\u011f\u0131za g\u00f6re almak ve iyice \u00e7i\u011fnedikten sonra yutmak. Lokma  a\u011fz\u0131nda iken konu\u015fmamak. Bir lokmay\u0131 yutmad\u0131k\u00e7a di\u011ferini almamak. Yeme\u011fi  so\u011futmak i\u00e7in, yeme\u011fin i\u00e7ine \u00fcflememek. Su i\u00e7erken barda\u011f\u0131n i\u00e7ine nefes  vermemek. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 tiksindirecek s\u00f6z ve davran\u0131\u015flarda bulunmamak. Yemekte  israf etmemek, taba\u011fa yiyebilece\u011fi kadar yemek koymak ve koydu\u011fu yeme\u011fi  bitirmek. Toplu yemek yenirken herkes yeme\u011fi bitirmeden sofradan kalkmamak.  Yeme\u011fe \u00f6nce b\u00fcy\u00fcklerin ba\u015flamas\u0131n\u0131 beklemek .<br \/>\nS\u00f6yleyece\u011fi s\u00f6z\u00fcn sonunu  d\u00fc\u015f\u00fcnerek ona g\u00f6re konu\u015fmak.<br \/>\nD\u00fcnya ve ahiret i\u00e7in yarar\u0131 olmayan s\u00f6zleri  s\u00f6ylememek, s\u00f6zleri ile kimsenin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc k\u0131rmamak, konu\u015furken ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc  kesmemek, di\u011fer insanlar\u0131 huzursuz edecek kadar y\u00fcksek sesle konu\u015fmamak,  \u0130nsanlar\u0131n makam ve \u015fah\u0131slar\u0131na g\u00f6re konu\u015fmak, Bir insan\u0131 \u00f6\u011ferken a\u015f\u0131r\u0131  gitmemek, B\u00fcy\u00fcklerin yan\u0131nda y\u00fcksek sesle konu\u015fmamak, Bo\u015fbo\u011fazl\u0131k, gevezelik  etmemek, Konu\u015furken a\u011fz\u0131n\u0131 e\u011fip b\u00fckmemek, bilgi\u00e7lik taslamamak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n  s\u00f6zlerinde kusur aramamak, Dilini k\u00f6t\u00fc s\u00f6zlere al\u0131\u015ft\u0131rmamak, yalan s\u00f6ylemekten,  yalan yere yemin etmekten, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n aleyhinde konu\u015fmaktan, ko\u011fuculuk  yapmaktan, yalan yere s\u00f6z vermekten sak\u0131nmak. Ba\u015fkalar\u0131yla alay etmemek, kimseye  k\u00f6t\u00fc bir ad takmamak,<br \/>\nS\u00f6ylenmemesi istenen bir s\u0131rr\u0131 ba\u015fkalar\u0131na s\u00f6ylememek.  Bunun i\u00e7indir ki,<br \/>\nPeygamberimiz, kurtulu\u015f yolu nedir? diye sorana \u015fu cevab\u0131  vermi\u015ftir: \u00c2\u00abDilini muhafaza et.\u00c2\u00bb<br \/>\nToplum i\u00e7erisinde uyulmas\u0131 beklenen genel  ahlak kurallar\u0131na uygun hareket edilmeli: Bu c\u00fcmleden olarak, bir m\u00fcsl\u00fcman  \u00e7evresini temiz tutmal\u0131d\u0131r. Elindeki art\u0131klar\u0131 geli\u015fi g\u00fczel sa\u011fa sola  atmamal\u0131d\u0131r. Bindi\u011fi arabas\u0131n\u0131n cam\u0131ndan su \u015fi\u015fesini bir m\u00fcsl\u00fcman gen\u00e7, \u015fehir  i\u00e7i ve \u015fehir d\u0131\u015f\u0131 yollarda etrafa savurarak yoluna devam etmemelidir. Sokaklara  edebsizce t\u00fck\u00fcrerek, burnunu atarak, sa\u011f\u0131-solu kirleterek toplum i\u00e7erisinde  ya\u015fanamayac\u0131\u011f\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa biz \u00f6\u011fretmeliyiz. \u0130nsanl\u0131k bu g\u00fczellikleri bizden  \u00f6\u011frenmelidir.<br \/>\nSelamla\u015fmak insanl\u0131\u011f\u0131n kayna\u015fmas\u0131na vesile olan en b\u00fcy\u00fck ili\u015fki  ve sevgi k\u00f6pr\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Onun i\u00e7in de m\u00fcsl\u00fcman her toplumda selam manas\u0131n\u0131 ifade  eden parola s\u00f6zc\u00fckleri yaymal\u0131d\u0131r.<br \/>\nSon olarak, m\u00fcsl\u00fcman, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumdaki  insanlarla iyi ili\u015fkiler i\u00e7inde bulunmaya \u00f6zen g\u00f6stermelidir. \u0130\u015f, okul ve  benzeri yerlerdeki arkada\u015flar\u0131m\u0131z, ba\u015fka dinden olsalar bile onlarla iyi  ge\u00e7inmeli, kaba ve k\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flardan sak\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nPeygamber Efendimiz  buyuruyor ki: \u00c2\u00abM\u00fc&#8217;min uysald\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131 ile iyi ge\u00e7inir, kendisi ile iyi  ge\u00e7inilir. \u0130yi ge\u00e7inmeyen, kendisi ile de iyi ge\u00e7inilmeyen kimsede hay\u0131r  yoktur.\u00c2\u00bb <\/p>\n<p>Muhterem Karde\u015flerim,<br \/>\n\u00d6zetle hat\u0131rlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130slami g\u00f6rg\u00fc  kurallar\u0131n\u0131 hayatlar\u0131m\u0131zda te\u015fhir ederek g\u00f6revlerimizi yerine getirelim,  Rabbimizin buyurdu\u011fu gibi, insanl\u0131\u011fa hidayet rehberi \u00fcmmet olmaya devam edelim.  &#8220;Siz, insanlar\u0131n iyili\u011fi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz; iyili\u011fi  emreder; k\u00f6t\u00fcl\u00fckten meneder ve Allah&#8217;a inan\u0131rs\u0131n\u0131z.. <\/p>\n<p>IGMG \u0130R\u015eAD-TANITMA BA\u015eKANLI\u00c4\u017eI<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muhterem m\u00fc&#8217;minler,\u0130nsanlar\u0131n hakimiyetleri alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 her sistemin, hakim oldu\u011fu insanl\u0131k kesimine gerek insanlar\u0131n \u015fahs\u0131nda; gerekse toplum hayat\u0131nda uyulmas\u0131 laz\u0131m olan kurallar koydu\u011fu bir vak\u0131ad\u0131r. Bu sistem, ister ilahi-semavi kaynakl\u0131 olsun, isterse be\u015feri kaynakl\u0131 olsun farketmez. \u0130slam Dini insanl\u0131k i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015f en son ilahi-semavi bir din olarak, muhatap kabul etti\u011fi ba\u011fl\u0131lar\u0131na inan\u00e7, ibadet, insani ili\u015fkiler ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2927"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2927"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2927\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2927"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2927"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2927"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}