{"id":32259,"date":"2014-12-23T12:28:08","date_gmt":"2014-12-23T11:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/?p=32259"},"modified":"2016-02-23T13:36:23","modified_gmt":"2016-02-23T12:36:23","slug":"helal-kesim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/helal-kesim\/","title":{"rendered":"Helal Kesim"},"content":{"rendered":"

Haram g\u0131da insan\u0131n \u015fahsiyeti ve din\u00ee kimli\u011fi \u00fczerinde etkilerde bulunur. \u015eahsiyetli bir toplum olu\u015fturmak, gelecek nesilleri haram g\u0131dalar\u0131n olumsuz etkilerinden korumak ve helal g\u0131da \u015fartlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6nemli sorumluluklar\u0131ndand\u0131r. Bu nedenle M\u00fcsl\u00fcmanlar, hayvan\u0131n beslenmesi, bo\u011fazlanmas\u0131 ve g\u0131da olarak sofraya gelmesine kadar ge\u00e7en a\u015famalarda helal ve harama dikkat etmek zorundad\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

Eti helal olan hayvanlar\u0131n din\u00ee a\u00e7\u0131dan yenmesinin helal olmas\u0131 ancak uleman\u0131n ittifak ile kabul etti\u011fi \u201c\u015feri tezkiye\u201dnin (din\u00ee kesim) uygulanmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir. \u015eeri tezkiyede kesen ki\u015fi besmele \u00e7ekerek kesmi\u015f olmak \u015fart\u0131yla; M\u00fcsl\u00fcman, ak\u0131l-bali\u011f, temyiz g\u00fcc\u00fcne sahip erkek ve kad\u0131nlardan olabilir.<\/p>\n

\u015eeri tezkiye ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n

\u0130htiyari tezkiye (iste\u011fe ba\u011fl\u0131 bo\u011fazlama), b\u00fcy\u00fckba\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f ve k\u00fcmes hayvanlar\u0131n\u0131n \u00e7enesi alt\u0131ndan yemek ve nefes borusu ile kan ta\u015f\u0131yan iki b\u00fcy\u00fck damar\u0131n\u0131n (atardamar ve toplardamar) kesilmesi ile ger\u00e7ekle\u015fir. Buna \u201czebh\u201d denir. Develerde ise bo\u011fazla g\u00f6\u011f\u00fcs\u00fcn birle\u015fti\u011fi yere b\u0131\u00e7ak saplamak suretiyle olur ki, buna da \u201cnahr\u201d denir.<\/p>\n

Izt\u0131rari tezkiye (zorunlu bo\u011fazlama) ise h\u00fckmi kesimdir. Eti yenen yabani av hayvanlar\u0131 ile ehl\u00ee (evcil) oldu\u011fu h\u00e2lde yakalanamayan veya yat\u0131r\u0131l\u0131p bo\u011fazlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan hayvanlar\u0131 herhangi bir yerinden yaralayarak kan ak\u0131tmak suretiyle ba\u015fvurulan bo\u011fazlamaya denir. Bu bo\u011fazlama \u015fekline ayn\u0131 zamanda \u201cel-\u2019akr (yaralama)\u201d da denir. Eti yenmeyen hayvanlar -domuz hari\u00e7- \u015feri tezkiye ile bo\u011fazlan\u0131r ve tabaklan\u0131rsa derisinden yararlan\u0131labilir.<\/p>\n

\u0130slam\u2019da as\u0131l olan hayvan\u0131n kesiminde, hayvana eziyet etmeden kan\u0131n\u0131 ak\u0131tmakt\u0131r. Bu nedenle, kesimde kullan\u0131lacak aletin gerekli azalar\u0131 kesecek \u00f6l\u00e7\u00fcde kesici olan demir, a\u011fa\u00e7, ta\u015f ve cam gibi maddelerden olmas\u0131 gerekir. Di\u015f ve t\u0131rnak gibi \u015feylerle kesim yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n

\u0130slami helal bo\u011fazlama kurallar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka y\u00f6ntemler kullan\u0131larak hayvan kesilmemelidir. Buna g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde kullan\u0131lan elektrik \u015foku, tabanca, karbondioksit gaz\u0131 verme, ba\u015f\u0131na \u00e7eki\u00e7 veya tokmakla vurma, omurili\u011fine \u015fi\u015f sokma gibi tekniklerin kullan\u0131lmas\u0131, her ne kadar hayvan\u0131 teskin edici olarak kullan\u0131l\u0131yor olsa da hayvana verdi\u011fi eziyet sebebiyle kabul edilemez. Nitekim bay\u0131lt\u0131ld\u0131ktan sonra kesilen hayvanlar, sanki bay\u0131ltmadan kesilen hayvanlar gibi \u00e7\u0131rp\u0131nmaktad\u0131rlar. Bu da g\u00f6steriyor ki, hayvan bay\u0131ltma y\u00f6ntemi ile kesildi\u011finde iki defa ac\u0131 hissetmek durumunda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bununla birlikte, yasal ve benzeri zorunluluk olan \u00fclkelerde bay\u0131ltma ve sakinle\u015ftirme metotlar\u0131 kullan\u0131larak bo\u011fazlamaya \u201cumumi ihtiya\u00e7 zarureti\u201dnden dolay\u0131 -yasal \u015fartlar elverinceye kadar- cevaz verilebilir. Ancak bay\u0131lt\u0131larak kesilen hayvan\u0131n, mutlaka hayat-\u0131 m\u00fcstekirre ile (tam manas\u0131yla canl\u0131 olma) \u015fart\u0131n\u0131n muhafazas\u0131 ve \u015feri kesim \u015fartlar\u0131n\u0131n mutlaka g\u00f6zetilmesi gerekir.<\/p>\n

Tavuklar\u0131n makina ile kesimleri s\u0131ras\u0131nda da makina \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken besmele \u00e7ekilerek d\u00fc\u011fmeye bas\u0131lmal\u0131d\u0131r. Makina duracak olursa yeniden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken besmelenin yenilenmesi gerekir. Tavuklar\u0131n makine ile kesiminde hata olmamas\u0131 i\u00e7in ekstra b\u0131\u00e7aklarla desteklemeli veya hata h\u00e2linde m\u00fcdahale edecek kasaplar bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu zaruretlerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bilhassa mezbahalar kurulmas\u0131, standartlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, sertifikas\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n ikame edilmesi gibi hususlarda M\u00fcsl\u00fcmanlar s\u00f6z birli\u011fi i\u00e7inde hareket etmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Haram g\u0131da insan\u0131n \u015fahsiyeti ve din\u00ee kimli\u011fi \u00fczerinde etkilerde bulunur. \u015eahsiyetli bir toplum olu\u015fturmak, gelecek nesilleri haram g\u0131dalar\u0131n olumsuz etkilerinden korumak ve helal g\u0131da \u015fartlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6nemli sorumluluklar\u0131ndand\u0131r. Bu nedenle M\u00fcsl\u00fcmanlar, hayvan\u0131n beslenmesi, bo\u011fazlanmas\u0131 ve g\u0131da olarak sofraya gelmesine kadar ge\u00e7en a\u015famalarda helal ve harama dikkat etmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[24377],"tags":[24378,24381],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32260,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32259\/revisions\/32260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}