{"id":32261,"date":"2014-12-23T12:33:06","date_gmt":"2014-12-23T11:33:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/?p=32261"},"modified":"2016-02-23T13:36:15","modified_gmt":"2016-02-23T12:36:15","slug":"hazir-gida-ve-istihale-jelatin-oernegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hazir-gida-ve-istihale-jelatin-oernegi\/","title":{"rendered":"Haz\u0131r G\u0131da ve \u0130stihale &#8211; Jelatin \u00d6rne\u011fi"},"content":{"rendered":"<p><strong>E\u015fyada as\u0131l olan m\u00fcbahl\u0131kt\u0131r. Bu y\u00fczden Kur\u2019an ve s\u00fcnnette sadece yenilmesi, i\u00e7ilmesi veya kullan\u0131lmas\u0131 caiz g\u00f6r\u00fclmeyen \u015feyler belirtilir, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u015feylerin me\u015fru oldu\u011fu bildirilir. Helali ve haram\u0131 belirleme yetkisi ise yaln\u0131z Allah ve peygamberine aittir. Di\u011fer insanlara b\u00f6yle bir yetki verilmemi\u015f, hatta buna kalk\u0131\u015fanlar Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de k\u0131nanm\u0131\u015f ve uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Allah\u2019\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram, haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 helal kabul etmek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve hatta \u015firk say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Kur\u2019an ve s\u00fcnnette helallerin tek tek say\u0131lmas\u0131 yerine haram veya mekruh olan \u015feyler belirtilmekle yetinilmi\u015ftir. Mesela temiz ve yararl\u0131 olan g\u0131dalar i\u00e7in \u201ctayyib\u00e2t\u201d, pis ve zararl\u0131 g\u0131dalar i\u00e7in \u201chab\u00e2is\u201d ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece baz\u0131 genel prensipler de konularak, \u0130slam \u00e2limlerine k\u0131yas yoluyla h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcmler, \u201cmenfaatin celbi ve mazarrat\u0131n def\u2019i (yarar sa\u011flama ve zarar\u0131 \u00f6nleme)\u201d ilkesine dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Baz\u0131 g\u0131da maddelerinin de\u011fi\u015fim yoluyla nitelik de\u011fi\u015ftirmesi hab\u00e2isten iken, tayyib\u00e2t grubuna ge\u00e7mesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015earab\u0131n sirkeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, i\u00e7ine pislik d\u00fc\u015fen ya\u011f ve bal gibi g\u0131da maddelerinin ate\u015fte kaynatmak gibi yollarla temizlenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak bunun yine de laboratuvar tahlilinin yap\u0131lmas\u0131 uygun olur.<\/p>\n<p>\u0130stihale olay\u0131 da, haram\u0131 ve necis olan\u0131 helal ve temiz k\u0131lma yollar\u0131ndan biridir. Ancak her istihale bu sonucu vermez. Bu sonucu veren istihale \u00e7o\u011funlukla kimyasal olmakla birlikte buharla\u015fma gibi baz\u0131 fiziksel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerdir. Her kimyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm istenilen istihale sonucunu vermeyebilir. Haram\u0131 ve necisi helal ve temiz k\u0131lan istihale, molek\u00fcl\u00fc elementlere\/atomlara veya kimyasal k\u00f6klere ay\u0131rma i\u015flemi ile ortaya \u00e7\u0131kar. Bu i\u015flem neticesinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan elementler ve k\u00f6kler f\u0131kh\u00ee istihaleye u\u011fram\u0131\u015f olup asl\u0131 necis ise bunlar temiz h\u00e2le gelir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn yeterli olmas\u0131 i\u00e7in meydana gelen yeni \u00fcr\u00fcn\u00fcn vas\u0131f itibar\u0131yla da \u00f6nceki ham maddeden farkl\u0131 olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Vas\u0131f itibar\u0131yla farkl\u0131 olmad\u0131k\u00e7a olu\u015fan kimyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm f\u0131kh\u00ee istihale olamaz. Fiziksel bir olay olan buharla\u015fma da kanaatimizce helal ve temiz k\u0131l\u0131c\u0131 istihaledir.<\/p>\n<p>\u015eunu belirtelim ki, domuzun her \u015feyi necis oldu\u011fundan ham madde olarak kullan\u0131lamaz. Domuz \u00fcretelim de onun \u00fcr\u00fcnlerini istihaleye u\u011frat\u0131p g\u0131da konusunda kullanal\u0131m, \u015feklinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip olunmamal\u0131d\u0131r. Domuz bu \u00fcmmetin imtihan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Jelatin katk\u0131 maddesi ise, et ve deri sanayisinin bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak \u00fcretilir. Bu y\u00fczden Bat\u0131 \u00fclkelerinde \u00fcretim kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda domuz derisi ve domuz kemikleri gelir. Ayr\u0131ca k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan art\u0131klar\u0131ndan da elde edilir. Jelatinin \u0130slam\u2019a g\u00f6re eti yenen hayvanlar\u0131n et, deri ve kemiklerinden \u00fcretilmesi durumunda bunun \u00e7e\u015fitli g\u0131dalarda katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131lmas\u0131nda bir \u015f\u00fcphe bulunmaz. Domuz eti, derisi ve kemi\u011finden \u00fcretilen jelatinin g\u0131dalarda kullan\u0131m\u0131n\u0131n ise asl\u0131na k\u0131yasla caiz olmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Jelatinin %99\u2019u gayrim\u00fcslimler taraf\u0131ndan, y\u0131lda 380.000 ton miktar\u0131nda \u00fcretilmekte ve yakla\u015f\u0131k 150.000 tonu M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan t\u00fcketilmektedir. Bu nedenle jelatin ve benzeri g\u0131da katk\u0131 maddelerinin\u0130slam\u2019a g\u00f6re eti yenen hayvani \u00fcr\u00fcnlerden \u00fcretilmesi yoluna gidilmelidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde M\u00fcsl\u00fcman ve Yahudilerin t\u00fcketimine sunulmak \u00fczere uygun hayvanlar ve bal\u0131ktan \u00fcretilmi\u015f jelatinler de bulunur. Nebati kaynaktan elde edilmi\u015f jelatin yoktur.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra sekiz bin \u00e7e\u015fit katk\u0131 maddesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelinmi\u015ftir. Bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00e7e\u015fitlilik kar\u015f\u0131s\u0131nda hangisinin helal, hangisinin haram oldu\u011funu tespit i\u015fi hayli karma\u015f\u0131k bir h\u00e2le b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle Avrupa\u2019da \u0130slami misyonu temsil eden M\u00fcsl\u00fcmanlar din\u00ee hassasiyetlerine (namaz, namus, yeme, i\u00e7me, giyim-ku\u015fam, d\u00fc\u011f\u00fcn, e\u011flence vs.) dikkat etmesi gerekti\u011fi gibi, sosyal hayatta da kimli\u011fini muhafaza etmeye azami gayret g\u00f6stermelidir. Ayr\u0131ca alternatif (g\u0131da maddesi, helal kesim vs.) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ve \u00fcretimin her f\u0131rsatta te\u015fvikleri yap\u0131lmal\u0131 ve bunlar desteklenmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u015fyada as\u0131l olan m\u00fcbahl\u0131kt\u0131r. Bu y\u00fczden Kur\u2019an ve s\u00fcnnette sadece yenilmesi, i\u00e7ilmesi veya kullan\u0131lmas\u0131 caiz g\u00f6r\u00fclmeyen \u015feyler belirtilir, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u015feylerin me\u015fru oldu\u011fu bildirilir. Helali ve haram\u0131 belirleme yetkisi ise yaln\u0131z Allah ve peygamberine aittir. Di\u011fer insanlara b\u00f6yle bir yetki verilmemi\u015f, hatta buna kalk\u0131\u015fanlar Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de k\u0131nanm\u0131\u015f ve uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Allah\u2019\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram, haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 helal kabul etmek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve hatta \u015firk say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[24377],"tags":[24378,24382],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32261"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32262,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32261\/revisions\/32262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}