{"id":3248,"date":"2007-03-02T13:45:00","date_gmt":"2007-03-02T12:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=3248"},"modified":"2015-02-16T11:00:39","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:39","slug":"hutbe-ae-kur-anaeae%c2%b1n-evrensel-prensipleri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-ae-kur-anaeae%c2%b1n-evrensel-prensipleri-2\/","title":{"rendered":"Hutbe – Kur-an’\u0131n evrensel prensipleri (2)"},"content":{"rendered":"

Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en haftaki hutbemizde vadetti\u011fimiz gibi bu hafta yine Kur’an’\u0131n Evrensel Prensipleri konusuna devam edece\u011fiz. \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan beri var olan ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir hal alan de\u011fi\u015fim kar\u015f\u0131s\u0131nda, 1400 k\u00fcsur y\u0131l \u00f6nce inmi\u015f olan Kur’an, bug\u00fcn\u00fcn problemlerine \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilecek ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z insan\u0131n\u0131 da ba\u011flayacak prensiplere sahip bir kitapt\u0131r. Bu prensipleri inceledi\u011fimizde, bunlar\u0131n genel prensipler oldu\u011funu ve her zaman b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n uygulayabilece\u011fi t\u00fcrden ilkeleri i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bu hutbemizde, Kur’an’\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu bu evrensel prensiplerden, emir manas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden, evrensel be\u015f prensip \u00fczerinde k\u0131sa k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalarda bulunaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

Bu evrensel prensiplerden yerine getirilmesi emredilen be\u015f \u015fey \u015funlard\u0131r: 1) \u00c7al\u0131\u015fmak, 2) Adil olmak, 3) Do\u011fru olmak, 4) Ahde vefal\u0131 olmak, 5) Emanetin hakk\u0131n\u0131 korumak.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmak, Allah’\u0131n ezeli kanunudur. Y\u00fcce Allah, Kur’an’\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini belirterek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “\u0130nsana \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey yoktur. Onun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yak\u0131nda g\u00f6r\u00fclecektir. Sonra ona tastamam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecektir<\/em><\/strong> .”\u009d<\/em><\/strong>(Necm Suresi (43): 39-41) <\/strong> Bu ayetler insan\u0131n ancak \u00e7al\u0131\u015fmak suretiyle ilerleyebilece\u011fini, d\u00fcnya ve ahiret saadetinin anahtarlar\u0131n\u0131n me\u015fru yolda \u00e7al\u0131\u015fmak oldu\u011funu ifade etmektedir.<\/p>\n

\u0130slam\u0131n temeli adalettir. Adalet, d\u00fczg\u00fcn hareket etmek, hak yememek, dengeyi g\u00f6zetmek, do\u011fruluktan ayr\u0131lmamak, do\u011fru yoldan sapmamak gibi insani ve sosyal de\u011ferlerin bir bile\u015fkesidir. Kur’an mutlak bir adaleti emreder. Bu hususta inanan inanmayan, yak\u0131n uzak, zengin fakir ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmaz. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “…Yak\u0131n\u0131n\u0131z dahi olsa s\u00f6yledi\u011finiz zaman adaletten ayr\u0131lmay\u0131n\u0131z…”\u009d <\/em><\/strong> (<\/strong> En’am Suresi (6): 152) <\/strong> “Ey iman edenler! Allah i\u00e7in adaletle \u015fahitlik ediniz. Kendinizin, ana, baban\u0131z\u0131n ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhine bile olsa, (\u015fahitlik etti\u011finiz kimseler) zengin veya fakir de olsalar (adaletten ayr\u0131lmay\u0131n\u0131z.) \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah ikisine de daha yak\u0131nd\u0131r. Onun i\u00e7in nefsinizin hevas\u0131na uyup da adaletsizlik etmeyiniz. E\u011fer (\u015fahitlik ederken) dilinizi e\u011fip b\u00fckerseniz veya do\u011fruyu s\u00f6ylemezseniz, muhakkak ki Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”\u009d <\/em><\/strong> (Nisa Su resi (4): 135)<\/strong><\/p>\n

Aziz karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n

Kur’an’da bizlere emredilen prensiplereden bir di\u011feri do\u011fruluktur. Nitekim Kur’an’da bu hususta \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve do\u011fru s\u00f6z s\u00f6yleyin. (B\u00f6yle davran\u0131rsan\u0131z) Allah i\u015flerinizi d\u00fczeltir ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah ve Resul\u00fcne itaat ederse b\u00fcy\u00fck bir kurtulu\u015fa ermi\u015f olur.”\u009d<\/em><\/strong> (<\/strong> Ahzab Suresi (33): 70-71) <\/strong> “Emrolundu\u011fun gibi dosdo\u011fru ol. A\u015f\u0131r\u0131 da gitmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, sizin yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi g\u00f6rendir.”\u009d<\/em><\/strong> (Hud Suresi (11): 112)<\/strong><\/p>\n

Kur’an’\u0131n \u0131srarla \u00fczerinde durdu\u011fu evrensel prensiplerden biri de ahde vefad\u0131r. Ahd, “bir \u015feyin yerine getirilmesini emretmek, talimat vermek, s\u00f6z vermek, emir, talimat, taahh\u00fct, antla\u015fma, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, itimat veren s\u00f6z”\u009danlamlar\u0131na gelir. Ki\u015finin verdi\u011fi s\u00f6z ister Allah’a isterse insanlara kar\u015f\u0131 olsun, mutlaka ki\u015fi verdi\u011fi s\u00f6zde durmal\u0131 ve s\u00f6z\u00fcn\u00fcn gere\u011fini yerine getirmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, “Ey iman edenler! Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z akitlerin gere\u011fini yerine getirin…”\u009d<\/em><\/strong> (M\u00e2ide Suresi (5): 1) <\/strong> “Her kim s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirir ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131n\u0131rsa, bilsin ki Allah sak\u0131nanlar\u0131 sever.”\u009d <\/em><\/strong> (Al-i \u0130mran Suresi (3): 76)<\/strong>“…Verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc de yerine getirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc verilen s\u00f6z, sorumlulu\u011fu gerektirir.”\u009d <\/em><\/strong> (\u0130sra Surasi (17): 34) <\/strong><\/p>\n

\u00dczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z son evrensel Kur’an prensibi ise, emanette emin olmakt\u0131r. Genelde emanet, “bir kimseye korumas\u0131 i\u00e7in b\u0131rak\u0131lan mal ve e\u015fya”\u009d anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fakat bu anlam\u0131n yan\u0131nda insan\u0131n sahip oldu\u011fu ve kendisine ge\u00e7ici olarak verilmi\u015f bulunan ruh\u00ee, beden\u00ee, ve mal\u00ee <\/strong>imkanlar\u0131 da kapsar. \u0130slam Hukukunda ise emanet, Allah Tealan\u0131n gerek kendi hukuku, gerekse yarat\u0131klar\u0131n\u0131n hukuku ile ilgili olarak insana y\u00fckledi\u011fi vazifelerin tamam\u0131na verilen bir isim olarak tarif edilmektedir. Emanete riayet etme hususunda Y\u00fcce Rabbimiz \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “Biz emaneti, g\u00f6klere, yere ve da\u011flara teklif ettik de onlar bunu y\u00fcklenmekten \u00e7ekindiler, (sorumlulu\u011fundan) korktular. <\/em><\/strong>Onu insan y\u00fcklendi; (bununla beraber onun hakk\u0131n\u0131 tam yerine getiremedi). \u00c7\u00fcnk\u00fc o \u00e7ok z\u00e2lim ve \u00e7ok c\u00e2hildir.”\u009d <\/em><\/strong> (Ahzab Suresi (33): 72) “M\u00fc’minler, emanetlerini ve verdikleri s\u00f6z\u00fc yerine getirirler.”\u009d<\/em><\/strong> (M\u00fc’minunSuresi (23): 8); (Me\u00e2ric Suresi (70): 32) <\/strong><\/p>\n

Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n

Bu hutbemizde Kur’an’\u0131n her zaman ve \u015fartta insanlar\u0131n uygulayabilece\u011fi t\u00fcrden evrensel emirlerine \u00f6rnekler verdik. Bu prensiplerin her birisi ister M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan, isterse M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar taraf\u0131ndan uygulans\u0131n farketmez, o topluma mutlaka saadet getirir. Bu prensiplerin uygulanmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyada ise, -bu g\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde oldu\u011fu gibi- insanlar mutsuz ve umutsuz olur. Kur’an’a g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f insanlar olarak, \u00f6nce bizim bu g\u00fczel prensiplere uygun bir hayat tarz\u0131na kavu\u015fmam\u0131z ve insanl\u0131\u011fa \u00f6rnek olmam\u0131z gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayr\u0131n ve iyili\u011fin insanl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bizim g\u00f6revimizdir. \u0130n\u015faallah konuya gelecek hutbemizde devam edece\u011fiz…<\/p>\n

IGMG \u0130r<\/strong>\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Muhterem karde\u015flerim, Ge\u00e7en haftaki hutbemizde vadetti\u011fimiz gibi bu hafta yine Kur’an’\u0131n Evrensel Prensipleri konusuna devam edece\u011fiz. \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan beri var olan ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir hal alan de\u011fi\u015fim kar\u015f\u0131s\u0131nda, 1400 k\u00fcsur y\u0131l \u00f6nce inmi\u015f olan Kur’an, bug\u00fcn\u00fcn problemlerine \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilecek ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z insan\u0131n\u0131 da ba\u011flayacak prensiplere sahip bir kitapt\u0131r. Bu prensipleri inceledi\u011fimizde, bunlar\u0131n genel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3248"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3248\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}