{"id":3276,"date":"2007-03-09T14:17:00","date_gmt":"2007-03-09T13:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=3276"},"modified":"2015-02-16T11:00:39","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:39","slug":"hutbe-ae-kur-anaeae%c2%b1n-evrensel-prensipleri-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-ae-kur-anaeae%c2%b1n-evrensel-prensipleri-3\/","title":{"rendered":"Hutbe – Kur-an’\u0131n evrensel prensipleri (3)"},"content":{"rendered":"

Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

ge\u00e7en hafta okumu\u015f oldu\u011fumuz hutbemizde Kur’an’\u0131n her zaman ve \u015fartta insanlar\u0131n uygulayabilece\u011fi t\u00fcrden evrensel emirlerine \u00f6rnekler verdik. Kur’an’\u0131n getirdi\u011fi bir tak\u0131m yasaklar var ki, bu hutbemizde bu yasaklardan sadece be\u015f tanesini k\u0131saca a\u00e7\u0131klamak istiyoruz. <\/p>\n

Bunlar:<\/p>\n

    \n
  1. Allah’a ortak ko\u015fmak;<\/li>\n
  2. Anne ve babaya asi olmak;<\/li>\n
  3. Haks\u0131z yere cana k\u0131ymak;<\/li>\n
  4. R\u00fc\u015fvet almak;<\/li>\n
  5. Dedi-kodu ve g\u0131ybet etmek. \u015eimdi bunlar\u0131 k\u0131sa k\u0131sa izah etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/li>\n<\/ol>\n

    Aziz karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

    Kur’an’a g\u00f6re en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah, Allah’a ortak ko\u015fmakt\u0131r. Allah’a ortak tan\u0131mak, ta\u015f, a\u011fa\u00e7, g\u00fcne\u015f, ay, y\u0131ld\u0131z, melek, peygamber, \u015feyh veya Allah’tan ba\u015fka bir varl\u0131\u011fa tapmakt\u0131r. Kur’an, Allah’a e\u015f ve ortak ko\u015fmay\u0131 \u015firk ve en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k; zul\u00fcm olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Nitekim \u015fu iki ayet-i kerimeler bunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerini te\u015fkil etmektedir: “Allah, kendisine ortak ko\u015fulmas\u0131n\u0131 asla ba\u011f\u0131\u015flamaz; ondan ba\u015fka g\u00fcnahlar\u0131 diledi\u011fi kimse i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa b\u00fcsb\u00fct\u00fcn sap\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong>“\u009d [4:116]; “\u015e\u00fcphesiz ki \u015firk, b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcmd\u00fcr<\/strong>.”\u009d [31:13] Zul\u00fcm, bir \u015feyi gerekli olan yerden kald\u0131r\u0131p ba\u015fka bir yere koymak, maksattan ayr\u0131lmakt\u0131r. Allah, dirilten, \u00f6ld\u00fcren, r\u0131z\u0131k veren, nimetlendiren ve orta\u011f\u0131 olmayan Rab’dir. Ba\u015fka bir \u015fey Allah’a ortak ko\u015fuldu\u011fu zaman, en b\u00fcy\u00fck zul\u00fcm i\u015flenmi\u015f olur. Onun i\u00e7in de Kur’an, \u015firk ko\u015fanlar\u0131n \u015fiddetli azaba \u00e7arp\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ve cennete girmelerinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece ifade buyurmu\u015ftur: “Kim Allah’a ortak ko\u015farsa \u015f\u00fcphesiz Allah ona cenneti haram k\u0131lar; art\u0131k onun yeri ate\u015ftir ve zalimler i\u00e7in yard\u0131mc\u0131lar yoktur.<\/strong>“\u009d [5:72]<\/p>\n

    Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

    Kur’an, bizlere anne babam\u0131za iyilik etmemizi emretmekte onlara asi olmaktan bizleri sak\u0131nd\u0131rmakta ve \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-baban\u0131za da iyi davranman\u0131z\u0131 kesin bir \u015fekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yan\u0131nda ya\u015flan\u0131rsa, kendilerine ‘of’ bile deme; onlar\u0131 azarlama; ikisine de g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yle. Onlar\u0131 esirgeyerek al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle \u00fczerlerine kanat ger ve: ‘Rabbim! K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmde onlar beni nas\u0131l yeti\u015ftirmi\u015flerse, \u015fimdi de sen onlara \u00f6yle rahmet et’ diyerek dua et.<\/strong>“\u009d [17:23] [17:24] Bu ayetlerde Y\u00fcce Allah, kendisine ibadetten sonra ana-babaya iyilik etmeyi hatta onlara “\u00f6f”\u009d bile denmemesini emretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131 yaratan Allah’t\u0131r, ana baba da yaratman\u0131n sebebidir.<\/p>\n

    Aziz karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

    insan, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n de\u011fer verdi\u011fi ve b\u00fct\u00fcn canl\u0131lardan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce bir varl\u0131kt\u0131r. Her ne sebep ve hangi \u015fekilde olursa olsun, onun k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesi, ay\u0131planmas\u0131, kusurlar\u0131n\u0131n sa\u011fa sola ta\u015f\u0131nmas\u0131, yasak oldu\u011fu gibi haks\u0131z yere can\u0131na k\u0131y\u0131lmas\u0131 da \u015fiddetle yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu ayetlerde oldu\u011fu gibi, haks\u0131z bir insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek olarak kabul edilmi\u015f, m\u00fcminlerin \u00f6zellikleri say\u0131l\u0131rken de cana k\u0131ymazlar diye vas\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. “Kim bir insana veya yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmaya kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibi olur.”\u009d [5:32]; “M\u00fcminler, Allah ile beraber ba\u015fka bir tanr\u0131ya yalvarmazlar, Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 cana haks\u0131z yere k\u0131ymazlar ve zina etmezler. Bunlar\u0131 yapan, g\u00fcnah\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 bulur.<\/strong>“\u009d [25:68]<\/p>\n

    Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

    son iki evrensel yasak prensip ise, toplumu i\u00e7ten i\u00e7e kemiren ve g\u00fcven duygusunu yok eden insani ve sosyal iki hastal\u0131ktan olu\u015fmaktad\u0131r. Bunlar r\u00fc\u015fvet ve dedi-kodudur. Bu iki k\u00f6t\u00fc \u015fey Kur’an’da \u015fu ifadelerle yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r: “Ey inananlar, mallar\u0131n\u0131z\u0131 aran\u0131zda bat\u0131l sebepler ile yemeyin, ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ticaretle yiyebilirsiniz.”\u009d [4:29], “Mallar\u0131n\u0131z\u0131 bat\u0131l sebepler ile yemeyin. Bile bile insanlar\u0131n mallar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00fcnah bir bi\u00e7imde yemeniz i\u00e7in onlar\u0131 h\u00e2kimlerin \u00f6n\u00fcne atmay\u0131n.<\/strong>“\u009d [2:188] “Biriniz di\u011ferinin arkas\u0131ndan \u00e7eki\u015ftirmesin (g\u0131ybet etmesin.) Biriniz \u00f6lm\u00fc\u015f karde\u015finin etini yemeyi sever mi? \u0130\u015fte bundan i\u011frendiniz. O halde Allah’tan korkun, \u015f\u00fcphesiz Allah t\u00f6vbeyi \u00e7ok kabul eden, \u00e7ok esirgeyendir.<\/strong>“\u009d [49:12] Kur’an, insanlar\u0131 mutlu k\u0131lmak i\u00e7in indirilmi\u015f bir kitapt\u0131r; prensipleri evrenseldir ve her zaman ve \u015fartta uygulanabilecek \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Bu \u00fc\u00e7 hutbede bu ilke ve prensiplerden \u00f6rnekler sunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Herkes iyice d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn bakal\u0131m; acaba bu ilke ve prensiplerden hangisi bu \u00e7a\u011fda ge\u00e7ersizdir?<\/p>\n

    IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Muhterem karde\u015flerim, ge\u00e7en hafta okumu\u015f oldu\u011fumuz hutbemizde Kur’an’\u0131n her zaman ve \u015fartta insanlar\u0131n uygulayabilece\u011fi t\u00fcrden evrensel emirlerine \u00f6rnekler verdik. Kur’an’\u0131n getirdi\u011fi bir tak\u0131m yasaklar var ki, bu hutbemizde bu yasaklardan sadece be\u015f tanesini k\u0131saca a\u00e7\u0131klamak istiyoruz. Bunlar: Allah’a ortak ko\u015fmak; Anne ve babaya asi olmak; Haks\u0131z yere cana k\u0131ymak; R\u00fc\u015fvet almak; Dedi-kodu ve g\u0131ybet etmek. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3276"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}