{"id":34156,"date":"2017-03-02T09:00:29","date_gmt":"2017-03-02T08:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=34156\/"},"modified":"2017-02-15T10:50:49","modified_gmt":"2017-02-15T09:50:49","slug":"asil-mesele-insanimizin-suurlandirilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/asil-mesele-insanimizin-suurlandirilmasi\/","title":{"rendered":"\u201cAs\u0131l mesele insan\u0131m\u0131z\u0131n \u015fuurland\u0131r\u0131lmas\u0131.\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda Genel Merkezimizi ziyaret eden Bulgaristan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcs\u00fc Dr. Mustafa Haci ile Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mustafa Bey, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n genel durumu hakk\u0131nda bize k\u0131saca bilgi verir misiniz?<\/strong><br \/>\nHer \u015feyden \u00f6nce bug\u00fcn sizinle rop\u00f6rtaj yapma f\u0131rsat\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in Cen\u00e2b\u0131 Hakk\u2019a \u015f\u00fck\u00fcrler olsun, bu f\u0131rsat i\u00e7in size te\u015fekk\u00fcr ederim. Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 1,5 milyon civar\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrk etnik k\u00f6kenlidir. Di\u011fer bir grup Pomaklard\u0131r ki, bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 T\u00fcrk k\u00f6kenli oldu\u011funu biliyor ve s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Romanlar var. Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 T\u00fcrklerden ve Pomaklardan fazla ama maalesef yak\u0131n bir ge\u00e7mi\u015fe kadar onlar\u0131n %80\u2019i M\u00fcsl\u00fcman iken misyonerlerin de etkisiyle bug\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 benimsemi\u015ftir. Bu bizim i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir mesele.<\/p>\n<p>E\u011fitim seviyesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise her ne kadar \u015fik\u00e2yet etsek de her e\u011fitim seviyesinden M\u00fcsl\u00fcman var. Doktorlar, m\u00fchendisler, M\u00fcsl\u00fcman profes\u00f6rler, \u00fcniversite hocalar\u0131 da var. Ancak bu konuda en \u00f6nemli sorun bu e\u011fitim d\u00fczeyi y\u00fcksek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Avrupa\u2019da Almanya, \u0130ngiltere gibi gelir seviyesi daha y\u00fcksek \u00fclkelere gitmesi. Bu \u00fclkelerde \u00f6rne\u011fin araba y\u0131kay\u0131c\u0131s\u0131 gibi daha basit i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda Bulgaristan\u2019da \u00fcniversite mezunu olarak elde ettikleri gelirden \u00e7ok daha y\u00fcksek gelir elde ettikleri i\u00e7in \u00e7o\u011fu insan bu \u00fclkelere giderek kalifiye olduklar\u0131 i\u015ften \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck nitelikli i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih ediyorlar. Yani e\u011fitim seviyesi y\u00fcksek olanlarda bir g\u00f6\u00e7 durumu var ve M\u00fcsl\u00fcmanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunu \u00f6nemli bir sorun olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019daki 45 y\u0131ll\u0131k kom\u00fcnizm s\u00fcreci \u00fclkedeki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 nas\u0131l etkiledi?<\/strong><br \/>\nKom\u00fcnizmin avantaj\u0131 da dezavantaj\u0131 da oldu. Dezavantaj\u0131 daha fazlayd\u0131. Dinle alakal\u0131 her \u015fey yasakland\u0131. Camiler y\u0131k\u0131ld\u0131, ayakta kalan camiler kapat\u0131ld\u0131. Bu nedenle insanlar\u0131n art\u0131k dinini \u00f6\u011frenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Yurt d\u0131\u015f\u0131na tahsil i\u00e7in gitmek s\u00f6z konusu de\u011fildi. \u0130nsanlara pasaport verilmedi. Bir asimilasyona tabi tutuldu M\u00fcsl\u00fcmanlar. Kom\u00fcnizm d\u00f6neminde d\u00fcnyaya gelmi\u015f olan M\u00fcsl\u00fcmanlar bug\u00fcn\u00fcn ya\u015fl\u0131 nuf\u00fcsunu olu\u015fturuyor. \u201cBiz M\u00fcsl\u00fcman\u0131z.\u201d diyorlar ancak o d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131nda yeti\u015ftikleri i\u00e7in dine dair hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorlar. \u00d6m\u00fcrleri boyunca dinden uzak kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn onlar\u0131 camiye getirmeye \u00e7al\u0131\u015fsak da olduk\u00e7a zorlan\u0131yoruz. Di\u011fer yandan kom\u00fcnizm d\u00f6neminde M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda daha ciddi bir dayan\u0131\u015fma vard\u0131. Kimi insanlarda dini kaybetme kayg\u0131s\u0131 vard\u0131 ve bask\u0131 alt\u0131ndayken dine daha \u00e7ok sar\u0131l\u0131yorlard\u0131. Tabii kom\u00fcnizim y\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar daha rahat ettiler. Art\u0131k dilimiz serbest, dinimiz serbest d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle rahavete kap\u0131ld\u0131lar. Kendilerini \u201csald\u0131lar.\u201d Bu da bizi menfi anlamda etkiledi ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda bununla m\u00fccadele ediyoruz.<\/p>\n<p><strong>Kom\u00fcnizmin toplumsal noktada m\u00fcspet ve menfi etkileri oldu\u011funu s\u00f6ylediniz. Kurumsalla\u015fma y\u00f6n\u00fcnde etkileri nas\u0131l oldu?<\/strong><br \/>\nDedi\u011fim gibi camiler y\u0131k\u0131ld\u0131 ve bu d\u00f6nemde yeni cami yapmak yasakland\u0131. Kesin resm\u00ee bir istatistiki veri yok ancak Bulgaristan\u2019da kom\u00fcnizmin \u00e7\u00f6kmesinden bu yana 300-400 cami yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. K\u00f6ylerde cami in\u015fa etmek daha kolay oldu\u011fu i\u00e7in Elhamd\u00fcllilah M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n oldu\u011fu pek \u00e7ok k\u00f6yde cami yapt\u0131lar ve in\u015fa etmeye de devam ediyorlar. Ancak b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde cami in\u015fa etmek h\u00e2l\u00e2 zor. \u00d6rne\u011fin Ba\u015fkent Sofya\u2019da Osmanl\u0131 d\u00f6neminin sonlar\u0131na do\u011fru 82 cami varm\u0131\u015f. Bu camiler y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, sadece \u00fc\u00e7\u00fc ayakta kalm\u0131\u015f. Bunlardan biri kiliseye biri de m\u00fczeye \u00e7evrilmi\u015ftir. \u0130badete a\u00e7\u0131k tek bir camimiz var. Ancak devlet bunu da hazmedemiyor. Son y\u0131llarda m\u00fcltecilerin de gelmesiyle bu cami tamamen yetmez oldu. Cuma g\u00fcnlerinde M\u00fcsl\u00fcmanlar camiye s\u0131\u011fm\u0131yor, d\u0131\u015farda namaz k\u0131l\u0131yor. K\u0131\u015f\u0131n karda namaz k\u0131lmak zorunda kal\u0131yor insanlar, \u00e7ok zor bu durum. \u0130kinci bir camiye \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var ama Bulgaristan devleti bu caminin a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin vermiyor. Devlet bizim ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmezden geliyor. \u0130kinci cami ve \u0130slam merkezi i\u00e7in bir yer sat\u0131n ald\u0131k. Bu \u0130slam merkezinde e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmak istiyoruz. On alt\u0131 seneden beri Sofya\u2019da bu arsaya bir cami ve bir e\u011fitim merkezi a\u00e7mak i\u00e7in \u00e7aba sarf etmemize ra\u011fmen izin verilmiyor. Bulgaristan\u2019da Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcs\u00fc var ve bir fak\u00fclte stat\u00fcs\u00fcnde herhangi bir \u00fcniversiteye ba\u011fl\u0131 de\u011fil, direkt bize ba\u011fl\u0131 vaiz ve imamlar yeti\u015fiyor. M\u00fcft\u00fc yeti\u015ftiriyor. Bulgaristan kanunlar\u0131 mucibince bu enstit\u00fcn\u00fcn bir bina sahibi olmas\u0131 gerekiyor. Yani devlet hem bunu istiyor hem de gerekli izni y\u0131llard\u0131r vermiyor.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan bahseder misiniz?<\/strong><br \/>\nBiraz tarih\u00e7emizden bahsetmek istiyorum. M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile Bulgaristan aras\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme uyar\u0131nca 1910 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. Bulgaristan\u2019da ikamet eden M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n din\u00ee hayatlar\u0131na devam etmesi i\u00e7indi bu s\u00f6zle\u015fme. Din\u00ee hayat derken sadece cami ve ibadet de\u011fil, evlenme bo\u015fanma, miras ve nafaka konular\u0131 da m\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011fe ba\u011fl\u0131 idi; yani m\u00fcft\u00fcler bir kad\u0131 gibi kabul ediliyordu. Bu durum 1923\u2019e kadar devam etmi\u015f ve T\u00fcrkiye cumhuriyet rejimine ge\u00e7ince durum biraz de\u011fi\u015fmi\u015f. \u00d6zellikle 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra kom\u00fcnizme ge\u00e7ildi ve o d\u00f6nemde m\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamen s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131. Kom\u00fcnizmin sonlanmas\u0131na kadar \u00e2deta Kom\u00fcnist Parti elinde bir oyuncak h\u00e2line geldi. M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 her \u015feyden evvel M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n din\u00ee ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak. Camilerimiz, Kur\u2019an kurslar\u0131m\u0131z var, hac \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yoruz. Devlet protokol\u00fcnde yerimiz var. Gayriresm\u00ee de olsa protokolde Ortodoks Hristiyanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan sonra ba\u015fm\u00fcft\u00fcl\u00fck var. E\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7ok \u00f6nem veriyoruz. \u00dc\u00e7 imam-hatip lisemiz, Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcm\u00fcz var. Mesela 2016 y\u0131l\u0131nda yaz tatilinde 550 yerde Kur\u2019an kursu d\u00fczenledik ve 8 bin \u00f6\u011frenci kat\u0131ld\u0131 bu kurslara. Daha fazla olmas\u0131 i\u00e7in elimizden geleni yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>\u00dclkede M\u00fcsl\u00fcmanlara ait ne kadar STK var? Hangi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor?<\/strong><br \/>\nM\u00fcsl\u00fcmanlara ait STK\u2019lar yok denecek kadar az. Bunun sebebi de devlet. Bu hususta yasal olarak bir k\u0131s\u0131tlama yok ancak devlet m\u00fcsaade etmiyor. STK kurabiliyorsunuz ama faaliyete ge\u00e7ince izin verilmiyor. Mesela daha \u00f6nce biz bir ir\u015fad vakf\u0131 kurup din\u00ee hizmetler yapmak istedik ancak izin verilmedi. T\u00fcrkiye\u2019den ve Arap devletlerinden baz\u0131 STK\u2019lar\u0131n temsilcilikleri vard\u0131 ama kapatt\u0131rd\u0131lar. Din\u00ee alanda hizmet sunacak olan STK\u2019lar \u00f6n\u00fcnde yasal bir engel olmamas\u0131na ra\u011fmen bir \u015fekilde bask\u0131 alt\u0131nda tutulduklar\u0131ndan Bulgaristan\u2019da uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir \u0130slami dernek olmuyor. Sadece m\u00fcft\u00fcl\u00fck var. K\u00fclt\u00fcrel dernekler var, onlara y\u00f6nelik bir k\u0131s\u0131tlama yok. Yani k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalarda k\u0131s\u0131tlama yok ama din\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmalarda ayn\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterilmiyor. Bu k\u00fclt\u00fcrel derneklerle ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yoruz, yard\u0131mla\u015fabildi\u011fimiz kadar yard\u0131mla\u015f\u0131yoruz fakat alanlar farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok dar bir \u00e7er\u00e7evede dinimiz m\u00fcsaade etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde oluyor.<\/p>\n<p><strong>Gayriresm\u00ee de olsa devlet protokol\u00fcnde yerinizin oldu\u011funu s\u00f6ylediniz. Bu anlamda m\u00fcft\u00fcl\u00fck devlet nezdinde \u00f6nemli bir kurum. Peki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z zorluklar nelerdir? Cami yap\u0131m\u0131 konusundaki zorluklarla ir\u015fad ve e\u011fitim faaliyetlerinde de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor musunuz?<\/strong><br \/>\nHer alanda zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. \u015e\u00f6yle bir \u00f6rnek vereyim: Mesela biz devlet okullar\u0131nda din dersi vermeye ba\u015flad\u0131k. 1999\u2019dan beri okullarda din dersi okutuluyor. Ama maalesef o g\u00fcnden bug\u00fcne dersi istedi\u011fimiz \u015fekilde geni\u015fletemiyoruz. Daha iyi anlamak i\u00e7in aktaray\u0131m; mesela bir okulun m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u201cBen okulumda bu dersin okutulmas\u0131n\u0131 istemiyorum.\u201d derse o okulda din dersi m\u00fcfredattan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor, veliler bir araya gelip itiraz etseler bile durum de\u011fi\u015fmiyor. M\u00fcd\u00fcr ne derse o oluyor ve hi\u00e7 kimse de bu konuda m\u00fcd\u00fcre bir yapt\u0131r\u0131m uygulam\u0131yor. Bu da demek oluyor ki m\u00fcd\u00fcr devletten destek alarak b\u00f6yle davranabiliyor.<\/p>\n<p>Bunu yan\u0131 s\u0131ra finansman da Bulgaristan devleti ile di\u011fer bir ciddi sorunumuz. Kom\u00fcnizim d\u00f6neminde vak\u0131f mallar\u0131na el kondu\u011fu i\u00e7in bu durum bizleri \u00e7ok ciddi maddi s\u0131k\u0131nt\u0131ya soktu. Bizler dedelerimizden kalan mallar\u0131n iadesi i\u00e7in dava a\u00e7t\u0131k ancak bir sonu\u00e7 alamad\u0131k, yani iade edilmedi. Elimizde o mallara ait tapular bulunmas\u0131na ra\u011fmen bu yap\u0131ld\u0131. Vak\u0131f mallar\u0131m\u0131z aras\u0131nda \u00f6rne\u011fin Osmanl\u0131\u2019dan kalma 13 cami var asl\u0131nda bizlere ait olan ama iade edilmedi\u011fi i\u00e7in m\u00fcze olarak kullan\u0131l\u0131yor. Devletten m\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011fe yap\u0131lan hi\u00e7bir maddi destek yok. Hem vak\u0131f mallar\u0131m\u0131z al\u0131nd\u0131 hem kendileri yard\u0131mc\u0131 olmuyor. \u00dcstelik yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen yard\u0131mlardan da rahats\u0131z oluyorlar. Biz bunlar\u0131 asimilasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Hem T\u00fcrkiye hem de Avrupa Birli\u011fine \u00fcye \u00fclkelerin el\u00e7ileriyle g\u00f6r\u00fc\u015ferek bu sorunlar\u0131 anlatmaya, sesimizi duyurmaya, m\u00fccadelemizi vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>Toplumsal d\u00fczeyde M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131klar ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? M\u00fcsl\u00fcman olan birinin i\u015f piyasas\u0131ndaki durumu nas\u0131l?<\/strong><br \/>\n\u0130\u015faret etti\u011finiz gibi \u00f6zellikle i\u015f alan\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman daha kalifiye olmas\u0131na ra\u011fmen ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011fruyor. Ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fabilmek zaten s\u00f6z konusu de\u011fil. Herhangi bir devlet kurumunda ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fan yoktur, b\u00f6yle bir durum varsa bile \u00e7ok istisna bir durumdur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131klardan dolay\u0131 baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar h\u00e2l\u00e2 M\u00fcsl\u00fcman ismi almad\u0131, Bulgar ve Hristiyan isimlerini kullanmaya devam ediyorlar. Buna ra\u011fmen o ki\u015finin asl\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 bildiklerini i\u00e7in bile o \u015fahsa i\u015f vermiyorlar. Asimilasyon o kadar derine inmi\u015f ama buna ra\u011fmen i\u015f verilmiyor.<\/p>\n<p><strong>B\u00f6yle bir ortamda az\u0131nl\u0131k M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n asimilasyon tehlikesi ne d\u00fczeydedir? \u015eu an h\u00e2l\u00e2 b\u00f6yle bir tehlike s\u00f6z konusu mu?<\/strong><br \/>\n\u015eu anki tehlike daha ciddi asl\u0131nda. Neden diye sorarsan\u0131z, art\u0131k din\u00ee faaliyetler yasak olmay\u0131nca rahatlad\u0131lar ama bence rahatl\u0131k biraz da olumsuz yans\u0131d\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar gaflete d\u00fc\u015ft\u00fc, art\u0131k asimilasyonu tehlike olarak g\u00f6rm\u00fcyorlar. Camiye gidip namaz k\u0131lmak yasak de\u011fil ama M\u00fcsl\u00fcmanlarda \u201cNas\u0131lsa art\u0131k T\u00fcrk\/M\u00fcsl\u00fcman ad\u0131 kullanabiliyorum. Camiye gitmem de yasak de\u011fil? Camiye gidip namaz k\u0131lmasam ne olur? \u0130\u00e7ki i\u00e7sem ne olur? Haram yesem ne olur?\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler, s\u00f6ylemler h\u00e2kim olmaya ba\u015flad\u0131. M\u00fcsl\u00fcman olmayan insanlar gibi bir hayat ya\u015famakta, onlar gibi aile ya\u015fant\u0131s\u0131 ya\u015famakta bir beis g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gayrim\u00fcslimlerle evlilikleri artt\u0131. Bu da ilerisi i\u00e7in, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gelecek nesilleri i\u00e7in asl\u0131nda ciddi bir sorun olu\u015fturabilir. Bu konuda bir \u015feyler yap\u0131lmazsa 15-20 sene sonra kimlik kaybetme noktas\u0131nda daha derin bir tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yaya kalabiliriz.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hangi alanlarda eksik kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? M\u00fcft\u00fcl\u00fck ve M\u00fcsl\u00fcman halk olarak ne t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131 ki M\u00fcsl\u00fcmanlar dinini muhafaza edebilsin?<\/strong><br \/>\n\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc tek kelimeyle s\u00f6yleyecek olursak, \u201c\u015fuurland\u0131rma\u201d. As\u0131l mesele insan\u0131m\u0131z\u0131n \u015fuurland\u0131r\u0131lmas\u0131. Onlar\u0131 \u015fuurland\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131 ama bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z, bunun \u00fczerinde durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u015euurland\u0131rman\u0131n yolu e\u011fitimden ge\u00e7iyor. Gerek okullarda gerekse \u00fcniversite \u00f6\u011frencileriyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z var. \u0130r\u015fad b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fcz \u00f6zellikle \u00fcniversiteli gen\u00e7lere y\u00f6nelik e\u011fitim ve kamp \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yor, onlarla yak\u0131n irtibat h\u00e2lindeler. Bu \u015fekilde onlar\u0131 bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00dcniversitelilerimiz de sorunu anl\u0131yor ve bizlere yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocuklar i\u00e7in Kur\u2019an kurslar\u0131 bizler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. A\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fimiz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan kad\u0131nlara y\u00f6nelik \u015fuurland\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131. Bunun i\u00e7in biz Avrupa\u2019da ya\u015fayan, \u00e7al\u0131\u015fan M\u00fcsl\u00fcmanlarla alakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131k. IGMG te\u015fkilatlar\u0131n\u0131 da bu nedenle ziyaret ederek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan faydalanmak istedik. Hizmetleri nas\u0131l geli\u015ftirebiliriz diye IGMG ile isti\u015fare yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar Avrupa\u2019ya gelip di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlarla tan\u0131\u015f\u0131nca bilin\u00e7leniyor. Baz\u0131lar\u0131 da M\u00fcsl\u00fcmanlardan uzak kal\u0131rlarsa tamamen dinden uzakla\u015f\u0131yor. Bu hususta bu insanlara nas\u0131l ula\u015fabilece\u011fimizle ilgili bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131k. Mesela burdan cenazesini Bulgaristan\u2019a nas\u0131l getirecek, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klardan nas\u0131l uzak duracak gibi konularda onlara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Daha yolun ba\u015f\u0131nday\u0131z, in\u015fallah g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fmalar yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyadaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n deste\u011fini sorsak neler anlat\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><br \/>\nD\u00fcnyadaki t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n manaevi deste\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz, bunu sosyal medyadan ve internet \u00fczerinden g\u00f6zlemliyoruz. Bu sevindirici bir durum. Maddi yard\u0131mlar noktas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7e\u015fitli kurum ve kurulu\u015flar\u0131n yard\u0131mlar\u0131 oluyor. Avrupa\u2019dan Hasene\u2019nin insani yard\u0131mlar\u0131 oluyor. Maddi noktada s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131y\u0131z ama bunu kendimiz \u00fclke i\u00e7inde halletmeliyiz. \u0130mam maa\u015flar\u0131 en \u00f6nemli sorunumuz. \u0130lahiyat fak\u00fcltesi mezunlar\u0131m\u0131za imam maaa\u015f\u0131 verilemiyor, onlar da Avrupa\u2019n\u0131n ba\u015fka yerlerine giderek i\u015f ar\u0131yor. \u0130mam olarak i\u015f bulanlar oluyor ama maalesef \u00e7o\u011fu araba y\u0131kama gibi uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda daha d\u00fc\u015f\u00fck kalitede i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Orada araba y\u0131kamaktan kazand\u0131klar\u0131 maaa\u015f Bulgaristan\u2019daki imaml\u0131k \u00fccretinin iki \u00fc\u00e7 kat\u0131 oluyor, dolay\u0131s\u0131yla o i\u015fi de tercih eden \u00e7ok oluyor. Bu durum da bizim i\u00e7in \u00fcz\u00fcc\u00fc. Her ne kadar d\u0131\u015far\u0131dan k\u0131smi yard\u0131mlar olsa da bu sorunlar\u0131 kendimiz \u00fclkemiz i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda Genel Merkezimizi ziyaret eden Bulgaristan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcs\u00fc Dr. Mustafa Haci ile Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23262],"tags":[24499,24498,24500,24497],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34156"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34156"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34159,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34156\/revisions\/34159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}