{"id":38828,"date":"2020-06-18T17:00:37","date_gmt":"2020-06-18T15:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=38828"},"modified":"2020-06-18T17:15:06","modified_gmt":"2020-06-18T15:15:06","slug":"hutbe-is-ve-ticaret-ahlaki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-is-ve-ticaret-ahlaki\/","title":{"rendered":"Hutbe: \u0130\u015f ve Ticaret Ahlak\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<\/strong><\/p>\n<p>Cen\u00e2b-\u0131 Hak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<strong> \u201cEy iman edenler! Size verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klar\u0131n temiz olanlar\u0131ndan yiyin, e\u011fer siz yaln\u0131z Allah&#8217;a kulluk ediyorsan\u0131z; Ona \u015f\u00fckredin.\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> <\/strong>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de b\u00fct\u00fcn peygamberlere, b\u00fct\u00fcn insanlara ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcminlere helal ve tayyib\u00e2ttan yemeleri emredilmi\u015ftir. Bu emir, elde edilen \u015feyin hem bizzat kendisinin helal olmas\u0131n\u0131 hem de kazan\u00e7 yolunun temiz olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Kazanc\u0131n helal olmas\u0131, o kadar \u00f6nemlidir ki, insan hayat\u0131n\u0131 maddi ve manevi bak\u0131mdan etkiledi\u011fi gibi bir\u00e7ok bak\u0131mdan da belirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kazanc\u0131n helal veya haram olu\u015fu ibadetlerin kabul\u00fcnden aile huzuruna, insanlarla ili\u015fkilere var\u0131ncaya kadar etkisini g\u00f6sterir. Bu sebeple Hz. Peygamber\u2019in \u0130slam toplumu in\u015fa etmek \u00fczere geldi\u011fi Medine\u2019de ilk olarak yapt\u0131klar\u0131ndan biri, kazan\u00e7ta helal ve tayyib\u00e2t\u0131 merkeze alan Medine pazar\u0131n\u0131 kurmak olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Aziz Cemaat!<\/strong><\/p>\n<p>Hicret s\u0131ras\u0131nda inen Mutaffif\u00een suresinde Y\u00fcce Rabbimiz, ticaretteki d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> \u00d6l\u00e7\u00fcp tartarken k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden \u00e7alan, eksik g\u00f6sterip fazla alanlar ise \u015fiddetle uyar\u0131lmaktad\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015fte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her i\u015fin kayda ge\u00e7irildi\u011fi ve b\u00fcy\u00fck mahkemede hesab\u0131 verilece\u011fini belirten bu \u00e2yet-i ker\u00eemeler, \u015f\u00fcphesiz ki helal kazan\u00e7 hususunda son derece hassas olmam\u0131z gerekti\u011fini bize \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\n<p>Hz. Peygamber \ufdfa, b\u00fct\u00fcn insanlara, m\u00fcminlere ve peygamberlere helal ve tayyib\u00e2ttan yemelerini emreden ayeti okuduktan sonra, sa\u00e7\u0131-ba\u015f\u0131 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcz\u00fc-g\u00f6z\u00fc toz toprak i\u00e7inde peri\u015fan bir vaziyette yoldan gelmi\u015f, ellerini semaya a\u00e7\u0131p, \u201cEy Rabbim! Ey Rabbim!\u201d \u015feklinde dua eden bir adam\u0131 anlatarak \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p><strong>\u201cYedi\u011fi haram, i\u00e7ti\u011fi haram, giydi\u011fi haram, haramla beslenmi\u015f. Bunun duas\u0131 nas\u0131l kabul edilecek?\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Me\u015fakkatli ve yorucu yolculuktan d\u00f6nen bu adam hac, umre, cihat, s\u0131la-i rahim gibi ibadet nitelikli bir yolculuktan gelmi\u015f olabilir. Ancak kazanc\u0131 helal olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ibadetleri kabul g\u00f6rmemi\u015f ve duas\u0131 reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Muhterem M\u00fcminler!<\/strong><\/p>\n<p>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de helal ve tayyib\u00e2t kavramlar\u0131n\u0131n anlam\u0131 ile ilgili \u0130slam \u00e2limlerinin \u015fu tespitini payla\u015fmak isterim:<\/p>\n<p>Helal, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc itibar\u0131yla m\u00fcft\u00fcn\u00fcn helal\/caiz dedi\u011fi \u015feydir. Tayyib\u00e2t ise vicdan\u0131n\u0131n sana helal dedi\u011fi \u015feydir.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> Dolay\u0131s\u0131yla Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in, <strong>\u201cG\u00fcnah, vicdan\u0131n\u0131 rahats\u0131z eden ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bundan haberdar olmas\u0131n\u0131&nbsp; istemedi\u011fin \u015feydir.\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/strong> hadisinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla vicdan\u0131 rahats\u0131z eden, insan\u0131n i\u00e7ine sinmedi\u011fi bir i\u015ften elde etti\u011fi kazan\u00e7 helal de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bir kazanc\u0131n helal olmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u015fart\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fckt\u00fcr. Bir i\u015fin kural\u0131 ne ise ona g\u00f6re yapmak, s\u00f6z\u00fcnde durmak ve s\u00f6zle\u015fmelere riayet etmek, insanlar\u0131n raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131 \u015feyleri a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde s\u00f6ylemek ve aldatmamakt\u0131r. Tamahk\u00e2rl\u0131k yerine kanaat ve bereket esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i ise i\u015fin, i\u015fveren ise i\u015f\u00e7isinin hakk\u0131n\u0131 vermek, insanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 olumsuzluklar\u0131 f\u0131rsata \u00e7evirmemek, helal kazanc\u0131n temel \u015fartlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Unutmayal\u0131m, Hz. Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n dedi\u011fi gibi insan yediklerinden elde etti\u011fi enerji ile hareketlerini sa\u011flar. E\u011fer helal yerse enerji temizdir ve iyili\u011fe y\u00f6nlendirir, kazan\u00e7 haram ve pis ise onun enerjisi de pistir ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe y\u00f6nlendirir.<\/p>\n<p>Hutbemizi, Peygamber Efendimiz \ufdfa\u2019den rivayet edilen \u015fu hadis mealiyle bitirelim: <strong>\u201cHelal pe\u015finde ko\u015fmak farz \u00fcst\u00fcne farzd\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Rabbimiz bizleri d\u00fcr\u00fcst kullar\u0131ndan eylesin ve r\u0131zk\u0131m\u0131z\u0131 helalinden elde etmeyi nasip etsin. Amin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bakara suresi, 2:172<br \/>\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Bkz. Mutaffif\u00een suresi, 83:1-9<br \/>\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> M\u00fcslim, Zek\u00e2t, 65; Tirmiz\u00ee, Tefs\u00eer, 2\/36<br \/>\n<a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Bkz. Eb\u00fc\u2019l-Bek\u00e2\u2019 el-Kefev\u00ee, <em>el-K\u00fclliyy\u00e2t <\/em>(n\u015fr. Adnan Dervi\u015f-Muhammed el-M\u0131sr\u00ee), Beyrut, ts. (er-Ris\u00e2le), s. 400.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> M\u00fcslim, Birr, 5<br \/>\n<a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Taber\u00e2n\u00ee: El-Mu\u2019cem El-Evsat, 10\/74, H.No: 9993; Hadisin isn\u00e2d\u0131 zay\u0131f olsa da manas\u0131 sahihtir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/20200619-Hutbe-\u0130\u015f-ve-Ticaret-Ahlak\u0131.pdf\">Hutbe-\u0130\u015f ve Ticaret Ahlak\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/20200619-Hutba-Arabisch.pdf\">Hutbe-Arap\u00e7a<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<br \/>\nCen\u00e2b-\u0131 Hak \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u201cEy iman edenler! Size verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klar\u0131n temiz olanlar\u0131ndan yiyin, e\u011fer siz yaln\u0131z Allah&#8217;a kulluk ediyorsan\u0131z; Ona \u015f\u00fckredin.\u201d  Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de b\u00fct\u00fcn peygamberlere, b\u00fct\u00fcn insanlara ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcminlere helal ve tayyib\u00e2ttan yemeleri emredilmi\u015ftir. Bu emir, elde edilen \u015feyin hem bizzat kendisinin helal olmas\u0131n\u0131 hem de kazan\u00e7 yolunun temiz olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Kazanc\u0131n helal olmas\u0131, o kadar \u00f6nemlidir ki, insan hayat\u0131n\u0131 maddi ve manevi bak\u0131mdan etkiledi\u011fi gibi bir\u00e7ok bak\u0131mdan da belirler. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38828"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38828"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38833,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38828\/revisions\/38833"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}