{"id":4434,"date":"2007-12-07T06:00:00","date_gmt":"2007-12-07T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=4434"},"modified":"2015-02-16T11:00:34","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:34","slug":"hutbe-aensan-ve-toplumu-zehirleyen-aoea%c2%a7-ka%c2%b6ta%c2%bc-haslet-dedikodu-nemime-ve-hased","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-aensan-ve-toplumu-zehirleyen-aoea%c2%a7-ka%c2%b6ta%c2%bc-haslet-dedikodu-nemime-ve-hased\/","title":{"rendered":"Hutbe &#8211; \u0130nsan ve Toplumu Zehirleyen \u00dc\u00e7 K\u00f6t\u00fc Haslet: Dedikodu, Nemime ve Hased"},"content":{"rendered":"<p><strong>Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n<p>Dedikodu,&nbsp;bo\u015f gereksiz s\u00f6z, arkadan s\u00f6yleme, \u00e7eki\u015ftirme anlamlar\u0131yla dilimize terc\u00fcme edilen Arap\u00e7a&#8217;da <strong>&#8220;g\u0131ybet&#8221;\u009d<\/strong> denilen \u015feydir. G\u0131ybet, bir insan\u0131n baz\u0131 kusurlar\u0131n\u0131 ele alarak onu k\u00f6t\u00fclemek; yine bir ki\u015finin arkas\u0131ndan i\u015fitti\u011fi zaman ho\u015flanmayaca\u011f\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemektir. Bu ise haram bir davran\u0131\u015ft\u0131r ve ahlak d\u0131\u015f\u0131 bir harekettir. G\u0131ybet yani dedikodu, ba\u015fkalar\u0131nda kusur arama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklan\u0131r ve ki\u015fi kendi kusurlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp d\u00fczeltece\u011fi yerde, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n eksiklerini ara\u015ft\u0131r\u0131r, onu yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman da yalan s\u00f6ylemedi\u011fini ifade eder ve kendisini savunur. Belki yalan s\u00f6ylemiyordur; zaten yalan olan bir \u015feyi s\u00f6ylese o zaman da bir ba\u015fka haram ve g\u00fcnah i\u015flemi\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, iftira olur; iftira da iftira edilen ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fcesine m\u00fcfteriye g\u00fcnah kazand\u0131r\u0131r. Bu sebepledir ki g\u0131ybet, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de kesin olarak yasaklanm\u0131\u015f ve bu hususta Rabbimiz Teala Hz.leri \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <strong><em>&#8220;Ey iman edenler! Zann\u0131n \u00e7o\u011fundan ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc zann\u0131n bir k\u0131sm\u0131 g\u00fcnaht\u0131r. Birbirinizin kusurunu ara\u015ft\u0131rmay\u0131n. Biriniz di\u011ferinizi arkas\u0131ndan \u00e7eki\u015ftirmesin. Biriniz, \u00f6lm\u00fc\u015f karde\u015finin etini yemekten ho\u015flan\u0131r m\u0131? \u0130\u015fte bundan tiksindiniz. O halde Allah&#8217;tan korkun. \u015e\u00fcphesiz Allah, tevbeyi \u00e7ok kabul edendir, \u00e7ok esirgeyicidir.&#8221;\u009d<\/em><\/strong> <strong>[49:12]<\/strong><\/p>\n<p>Peygamber Efendimiz (as) da dedikodunun \u00e7irkinli\u011fini kesin bir \u015fekilde ifade ederek \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <strong><em>&#8220;G\u0131ybet, zinadan daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir adam zina eder, Allah&#8217;a t\u00f6vbe eder ve Allah onun tevbesini kabul eder. Ama dedikodu eden kimse, ancak g\u0131ybetini yapt\u0131\u011f\u0131 kimsenin aff\u0131yla ma\u011ffirete u\u011frar.&#8221;\u009d<\/em><\/strong> <strong>(et-Terg\u00eeb ve&#8217;t-Terhib, V,157)<\/strong> G\u0131ybet, dil ile, g\u00f6z, el ve i\u015faretle, kalb ile olur ki kalben bu\u011fuz ve haset etmek suretiyle i\u015flenir.<\/p>\n<p><strong>Muhterem m\u00fcminler,<\/strong><\/p>\n<p>Nemime, k\u0131r\u0131c\u0131, \u00fcz\u00fcc\u00fc ve darg\u0131nl\u0131\u011fa sebebiyet veren s\u00f6zleri birinden al\u0131p di\u011ferine ta\u015f\u0131mak demektir. Kovuculuk denilen \u015feydir. Bu \u00e7irkin fiili i\u015fleyene de kovucu (s\u00f6z ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131) denir. Kovuculuk yapmak dinimizde k\u00f6t\u00fc say\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131lmas\u0131 kesinlikle haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de bu ve benzeri davran\u0131\u015flara sahip kimse \u015f\u00f6yle tasvir edilmi\u015ftir: <strong><em>&#8220;Diliyle i\u011fneleyen, kovuculuk eden, iyili\u011fi daima \u00f6nleyen, a\u015f\u0131r\u0131 giden, su\u00e7 i\u015fleyen, \u00e7ok yemin eden al\u00e7ak zorbaya, b\u00fct\u00fcn bunlar d\u0131\u015f\u0131nda bir de soysuzlukla damgalanm\u0131\u015f kimseye, mal ve o\u011fullar\u0131 vard\u0131r diye ald\u0131r\u0131\u015f etmeyin!&#8221;\u009d<\/em><\/strong>&nbsp;<strong>[68:10][68:11][68:12][68:13][68:14]<\/strong> B\u00f6yle al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filer, genellikle k\u00f6t\u00fc niyetlidirler. Gayeleri \u00e7o\u011fu zaman insanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 a\u00e7makt\u0131r. Bundan dolay\u0131 da duyduklar\u0131 s\u00f6zlere bir tak\u0131m yalanlar da katarak veya onu s\u00f6yleni\u015f amac\u0131ndan sapt\u0131rarak kar\u015f\u0131 tarafa aktar\u0131rlar. S\u00f6zlerine yalan katm\u0131\u015f olmalar\u0131 sebebiyle de, fark\u0131nda olmadan nifak su\u00e7u i\u015flemi\u015f olurlar. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir ki Peygamber Efendimiz (as): <strong>&#8220;<em>Kovucu, Cennet&#8217;e giremez&#8221;\u009d<\/em><\/strong> <strong>(Buhari, Edeb, 50)<\/strong> buyurmu\u015ftur. Ancak, dinimizde s\u0131rf insanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulmak ve darg\u0131nlar\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla s\u00f6z ta\u015f\u0131yan ki\u015fi kovucu&nbsp; say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle iyi niyetli insanlar hakk\u0131nda ise Peygamber Efendimiz (as) \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <strong><em>&#8220;Halk\u0131n aras\u0131n\u0131 d\u00fczelten ve bunun i\u00e7in hay\u0131r niyetiyle s\u00f6z ula\u015ft\u0131ran veya hay\u0131r maksad\u0131yla yalan s\u00f6yleyen, yalanc\u0131 say\u0131lmaz&#8221;\u009d<\/em><\/strong> <strong>(Buh\u00e2ri, Sulh, 2; M\u00fcslim, Birr, 101)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aziz karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n<p>Hased, k\u0131skanmak, \u00e7ekememek, ba\u015fkas\u0131nda olan sa\u011fl\u0131k, zenginlik ve benzeri nimetlerden rahats\u0131z olarak o ki\u015fiden o nimetin gitmesini arzulamakt\u0131r. Onulmaz bir kalbi hastal\u0131kt\u0131r. Bilgisizlik ve tamahk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n birle\u015fip kayna\u015fmas\u0131ndan do\u011far. \u00c7irkin huylar\u0131n en zararl\u0131s\u0131d\u0131r. Hasedin haram olmas\u0131n\u0131n sebebi, Allah&#8217;\u0131n kullar aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 taksim ve takdire raz\u0131 olmamak ve teslimiyet g\u00f6stermemektir. Bir de g\u0131bta denilen hal vard\u0131r ki, bir ba\u015fkas\u0131nda olan nimetin kendisinde de bulunmas\u0131n\u0131 istemektir. Bu \u00e7irkin g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve <strong>&#8220;M\u00fc&#8217;min g\u0131bta; m\u00fcn\u00e2f\u0131k haset eder&#8221;\u009d <\/strong>denilerek, hasedin m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n s\u0131fat\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131m\u0131zda hased, kafirlerin \u00f6zelliklerinden birisi olarak say\u0131lm\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015ftur: <strong><em>&#8220;Size bir iyilik dokunsa, bu onlar\u0131 tasaland\u0131r\u0131r, size bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokunsa, ondan \u00f6t\u00fcr\u00fc sevinirler.&#8221;\u009d <\/em><\/strong><strong>[3:120]<\/strong><strong> <em>&#8220;Kitap sahiplerinin \u00e7o\u011fu, ger\u00e7ek kendilerine belli olduktan sonra s\u0131rf i\u00e7lerindeki hasetten \u00f6t\u00fcr\u00fc sizi iman\u0131n\u0131zdan sonra k\u00fcfre d\u00f6nd\u00fcrmek isterler.&#8221;\u009d<\/em><\/strong> <strong>[2:109]<\/strong><\/p>\n<p>Bir Hadis-i \u015ferifte ise<strong><em>: &#8220;Hased, ate\u015fin odunu yak\u0131p yok etmesi gibi insan\u0131n iyi huy ve amellerini giderir, yok eder.&#8221;\u009d <\/em><\/strong><strong>(Eb\u00fb D\u00e2vud, Edeb 44)<\/strong> buyurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, De\u011ferli karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131saca izah etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00fc\u00e7 manevi hastal\u0131k gerek bu \u00e7irkin s\u0131fatlar\u0131 \u015fahs\u0131nda ta\u015f\u0131yan insan\u0131, gerekse b\u00f6yle insanlardan olu\u015fan toplumu zehirler ve hasta eder. M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak&nbsp; k\u00fcf\u00fcrden ve \u015feytandan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bunlardan ka\u00e7mal\u0131 ve uzak durmal\u0131y\u0131z. Onun i\u00e7in de zaman\u0131nda birbirimizi uyaral\u0131m, bu \u00e7irkin s\u0131fatlar\u0131 yok etmede birbirimize yard\u0131mc\u0131 olal\u0131m ve topyek\u00fcn selamette kalmay\u0131 ba\u015faral\u0131m.<\/p>\n<p><strong>IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu \u00fc\u00e7 manevi hastal\u0131k gerek bu \u00e7irkin s\u0131fatlar\u0131 \u015fahs\u0131nda ta\u015f\u0131yan insan\u0131, gerekse b\u00f6yle insanlardan olu\u015fan toplumu zehirler ve hasta eder.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4434"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4434"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4434\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}