{"id":4885,"date":"2008-02-29T06:00:00","date_gmt":"2008-02-29T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=4885"},"modified":"2015-02-16T11:00:32","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:32","slug":"hutbe-aeslamaeda-adalet-presnibi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-aeslamaeda-adalet-presnibi\/","title":{"rendered":"Hutbe – \u0130slam’da Adalet Presnibi"},"content":{"rendered":"

Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar,<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan\u0131 insan yapan, onu ger\u00e7ek \u015fahsiyetine kavu\u015fturan, milletlerin ve o milletlerce kurulan devletlerin as\u0131rlarca sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde h\u00fck\u00fcmranl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerine imkan veren en \u00f6nemli de\u011ferlerden bir tanesi de adalet duygusuna sahip olmak ve adalet prensiplerini hi\u00e7 bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin uygulamakt\u0131r. Adalet, herkesin hakk\u0131n\u0131 eksiksiz vermek, her\u015feyi akl-\u0131 selime, olgunla\u015fm\u0131\u015f mant\u0131\u011fa, hikmet ve maslahata uygun olarak yerine getirmektir. Adaletin z\u0131dd\u0131 ise zul\u00fcmd\u00fcr. Yani hak sahibinin hakk\u0131n\u0131 vermemektir. Adil olmayan insan, insan olma onurundan ve \u015ferefinden mahrum oldu\u011fu gibi, adil olmayan insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplum ve devletler de huzurdan, g\u00fcvenden ve s\u00fcrekli h\u00fck\u00fcmran olmaktan mahrumdur. \u0130nsanl\u0131k tarihi, adalet prensiplerini insanlar aras\u0131nda gere\u011fince uygulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yerle bir olmu\u015f devletlerin enkazlar\u0131 ile doludur.<\/p>\n

Aziz Karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

Mukaddes dinimiz \u0130slam, adaleti, “\u0130nsanlar aras\u0131nda din, dil, k\u00fclt\u00fcr, bilgi, makam, mevk\u00ee fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin e\u015fit muamele etme”\u009d \u015feklinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, ki\u015filerin ve toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde de onu temel bir \u00f6l\u00e7\u00fc olarak benimsemi\u015ftir. Bu ba\u011flamda \u0130slam adaletin temininde, insanlar\u0131n \u015fahsi istek ve heveslerine yer verilmedi\u011fi, sevgi, nefret, akrabal\u0131k ve yak\u0131nl\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, zengin-fakir ayr\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmedi\u011fi, bir anlay\u0131\u015f ortaya koymu\u015ftur. Bunun i\u00e7indir ki, \u00e7a\u011flar boyunca \u0130slam toplumu i\u00e7inde ya\u015fayan insanlar, haklar\u0131n\u0131 kendilerine teslim etmeye muktedir olan, emin  prensiplerin g\u00f6lgesi alt\u0131nda, g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Bu prensipler dinimizin temel kaynaklar\u0131nda gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde izah edilmi\u015f, M\u00fcsl\u00fcman idareciler de bu prensiplere uygun hareket etmi\u015flerdir. \u015eu ayet ve hadisler bu prensipleri gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koyuyor: “Ey iman edenler adaleti ayakta tutarak Allah i\u00e7in \u015fahitlik edenler olun. Kendinizin, ana ve baban\u0131z\u0131n aleyhinde bile olsa (\u015fahitlik etti\u011finiz kimseler) zengin veya fakir de olsalar (adaletten ayr\u0131lmay\u0131n). \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah ikisine de daha yak\u0131nd\u0131r. Adaleti yerine getirebilmek i\u00e7in hev\u00e2 ve hevesinize uymay\u0131n. E\u011fer e\u011fri davran\u0131r veya y\u00fcz \u00e7evirirseniz, Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”\u009d <\/em>[4:135]; “…Allah insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verdi\u011finiz zaman, adaletle h\u00fckmetmenizi emreder.”\u009d <\/em>[4:58]; “Muhakkak ki Allah, adaleti iyili\u011fi ve akrabalara yard\u0131m etmeyi emreder. \u00c7irkin i\u015fleri fenal\u0131k ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da yasaklar. O, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tutas\u0131n\u0131z diye size \u00f6\u011f\u00fct veriyor.”\u009d <\/em>[16:90]; “H\u00fckm\u00fcnde, y\u00f6netimi ve vel\u00e2yeti alt\u0131ndakiler hakk\u0131nda ad\u00eel davrananlar, Allah kat\u0131nda nurdan minberler \u00fczerinde olacaklard\u0131r.”\u009d <\/em>(M\u00fcslim, \u0130m\u00e2re, 18);  “Adil devlet ba\u015fkan\u0131 ve idareciler mah\u015fer yerinde Allah’\u0131n y\u00fcce l\u00fbtfuna ve him\u00e2yesine mazhar olacaklar\u0131n \u00f6nc\u00fcleridir.”\u009d <\/em>(Buh\u00e2r\u00ee, Edep, 36)<\/strong><\/p>\n

Muhterem Karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

Ayet ve hadislerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u0130slam, biz inananlara adaletli olma konusunda sadece Allah i\u00e7in hareket etmemizi, aram\u0131zdaki m\u00fcnasebetlerde Allah r\u0131zas\u0131na uygun bir tav\u0131r sergilememizi ve yine Allah i\u00e7in do\u011fru \u015fahitler olmam\u0131z\u0131 emretmektedir. Yine bu dinin, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in m\u00fckemmel esaslar ortaya koydu\u011funu, adalet prensibinden, inanan inanmayan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n yararlanmas\u0131n\u0131n kefalet alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcst\u00fcn bir hukuk bi\u00e7imi sundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bununla birlikte, b\u00fct\u00fcn bu esaslar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in bir g\u00f6rev oldu\u011funu ve \u0130slam \u00fcmmetinin bu ilah\u00ee emirleri yerine getirdi\u011fi anda, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn adaletle dolup ta\u015faca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. Fakat bug\u00fcn, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu g\u00f6revi yerine getirme konusundaki noksanl\u0131\u011f\u0131na da ne yazik ki, hep birlikte \u015fahit olmaktay\u0131z. Bu ba\u011flamda bizler de, gerek kendi aram\u0131zda, gerek i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun di\u011fer fertleriyle olan m\u00fcnasebetlerimizde adalet prensiplerine tam manas\u0131yla riayet etti\u011fimizi s\u00f6yleyemeyiz. Adam kay\u0131rma, hakka tecav\u00fcz etme, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermeme, hakk\u0131na raz\u0131 olmama ya da hakk\u0131n\u0131  aramama gibi bir \u00e7ok kusurlu davran\u0131\u015f – elbette istisnalar\u0131m\u0131z \u00e7oktur – biz M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan sergilenebiliyor. Bunun i\u00e7indir ki, bug\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar, adalet da\u011f\u0131tan de\u011fil de, adalet dilenen bir konumda bulunmaktad\u0131rlar. Buna ra\u011fmen biz, \u00f6nce kendi toplumumuza, sonra da b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa adaletten ayr\u0131lmama prensibini bir daha hat\u0131rlatmak istiyoruz. \u00d6zellikle insan haklar\u0131 konusunda duyarl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Bat\u0131l\u0131 devlet y\u00f6neticilerine sesleniyor ve \u015funlar\u0131 ifade etmek istiyoruz: \u0130nsanlar aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa sebep olacak davran\u0131\u015flardan uzak durunuz, insanlar\u0131n fikir, kanaat, din\u00ee inan\u00e7 ve de\u011ferlerine sayg\u0131l\u0131 olunuz. M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimize ise \u015fu Kur’an ayetini unutmamalar\u0131n\u0131 ve bu ayetin gerektirdi\u011fi \u015fekilde davranmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz: “Ey iman edenler, Allah i\u00e7in \u015fahitlik eden kimseler olunuz. Bir toplulu\u011fa kar\u015f\u0131 duydu\u011funuz kin sizi adaletten sapt\u0131rmas\u0131n. Adil davran\u0131n, takvaya yak\u0131\u015fan budur. Allah’tan korkun, Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”\u009d <\/em>[5:8]<\/strong><\/p>\n

IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dinimiz \u0130slam, adaleti, “\u0130nsanlar aras\u0131nda din, dil, k\u00fclt\u00fcr, bilgi, makam, mevk\u00ee fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin e\u015fit muamele etme”\u009d \u015feklinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, ki\u015filerin ve toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde de onu temel bir \u00f6l\u00e7\u00fc olarak benimsemi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4885"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4885\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}