{"id":5363,"date":"2008-06-06T06:00:00","date_gmt":"2008-06-06T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=5363"},"modified":"2015-02-16T11:00:30","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:30","slug":"hutbe-yaaylae%c2%b1larae%c2%b1mae%c2%b1za-sahip-a%e2%80%a1ae%c2%b1kalae%c2%b1m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-yaaylae%c2%b1larae%c2%b1mae%c2%b1za-sahip-a%e2%80%a1ae%c2%b1kalae%c2%b1m\/","title":{"rendered":"Hutbe- Ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131za Sahip \u00c7\u0131kal\u0131m"},"content":{"rendered":"

Muhterem karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

Ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z deyince akl\u0131m\u0131za ilk gelenler, elbette ana ve babalar\u0131m\u0131z; daha sonra da di\u011fer ya\u015fl\u0131 h\u0131s\u0131m ve akrabalar\u0131m\u0131zd\u0131r. Bu insanlar, toplum yap\u0131s\u0131n\u0131n temeli olan aileyi kuranlard\u0131r. Dinimizin korunmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi be\u015f kutsal \u015feyden biri de, neslin korunmas\u0131d\u0131r. Neslini devam ettirebilmek i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fan canl\u0131 ise insano\u011fludur. \u0130nsan, canl\u0131lar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ancak do\u011fdu\u011funda en zay\u0131f canl\u0131lardan birisidir. \u0130nsan neslinin devam\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bu zorluklara katlananlar ise ana ve babalard\u0131r. Bilhassa anne, yavrusunu uzun s\u00fcre karn\u0131nda ta\u015f\u0131r, bu s\u00fcre i\u00e7inde pek \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fck ve hayat\u00ee tehlikelerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Do\u011fdu\u011funda bir \u015feye g\u00fcc\u00fc yetmeyen bebe\u011fini b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in, uykusundan, istirahatinden ve s\u0131hhatinden feragat eder. Baba ise, e\u015fi ve \u00e7ocu\u011funun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 temin i\u00e7in y\u0131lmadan, usanmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; yemez yedirir, giymez giydirir. Bu zahmetli ve tatl\u0131 me\u015fgale de\u011fi\u015fik safha ve \u015fekillerde yirmi-otuz sene devam eder. Hatta, bu ilgi hayat boyu s\u00fcrer gider.<\/p>\n

Aziz karde\u015flerim,<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 Cenab-\u0131 Hak, “Biz, insana, ana-babas\u0131na iyilikte bulunmay\u0131 tavsiye ettik. \u00d6zellikle de anas\u0131n\u0131 tasviye ederiz ki, o, kat kat zaafa d\u00fc\u015ferek ona hamile kalm\u0131\u015f, emzirmesi de tam iki sene s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Binaenaleyh; bana ve ana-babana \u015f\u00fckret.”<\/strong><\/em> [31:14]<\/strong> buyurarak kendisine ibadet edilmesi ile ana-babaya te\u015fekk\u00fcr edilmesini yanyana zikretmi\u015f ve ana-baba haklar\u0131na dikkat etmemizi istemi\u015ftir. Evlatlar\u0131n ana ve babalara y\u00f6nelik olarak korumalar\u0131 gerekli olan bu haklar\u0131n baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: Sayg\u0131 g\u00f6stermek, iyi davranmak, madd\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek, r\u0131zalar\u0131n\u0131 almak, k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylememek, \u00f6ld\u00fcklerinde hay\u0131rla anmak ve dua etmek gibi. \u00c7ocuklar, ana ve babalar\u0131n\u0131n haram olmayan isteklerini yerine getirmek ve onlara itaat etmek durumundad\u0131rlar. \u015eu ayet ve hadisler ana ve babaya itaat\u0131n ve onlara sahip \u00e7\u0131kman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir: “Biz insana, ana-babas\u0131na iyilik yapmas\u0131n\u0131 tavsiye ettik. Bununla beraber, hakk\u0131nda bilgi sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n (ilah tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n) bir \u015feyi bana ortak ko\u015fman i\u00e7in sana emrederlerse, art\u0131k onlara bu hususta itaat etme.”<\/strong><\/em> [29:8]<\/strong> “Y\u00fcce Rabb’\u0131n \u015f\u00f6yle emretti; Yaln\u0131z Allah’a ibadet edeceksiniz, ana-babalar\u0131n\u0131za iyilik yapacaks\u0131n\u0131z. \u015eayet bunlardan biri veya her ikisi senin yan\u0131nda ihtiyarlarsa sak\u0131n onlara “\u00f6f ” dahi deme, y\u00fczlerine ba\u011f\u0131rma, onlara tatl\u0131 s\u00f6z s\u00f6yle. Onlara, merhamet belirtisi olarak tevazu kanad\u0131n\u0131 a\u00e7 da, “Ya Rab, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmde bana \u015fefkat g\u00f6sterdikleri gibi, sen de onlara merhamet et” de ” <\/em>[17:23][17:23] “Ey Peygamber! Sana ne sarfedeceklerini soruyorlar. De ki, sarfedece\u011finiz mal ana-baba, akrabalar, yetimler, d\u00fc\u015fk\u00fcnler ve yolcular i\u00e7indir. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her iyili\u011fi Allah bilir.”<\/em><\/strong> [2:215] <\/strong><\/p>\n

Peygamberimiz (sav) \u00e7ok \u00f6fkeli bir \u015fekilde \u00fc\u00e7 defa, “Yaz\u0131klar olsun o kimseye”<\/strong><\/em> dedi\u011finde Ashab-\u0131 Kiram; “Kimdir o? Ey Allah’\u0131n Resul\u00fc!”<\/strong><\/em> diye sormu\u015f; Rasulullah (sav), “Ana-babas\u0131 veya bunlardan birisi yan\u0131nda ihtiyarlad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, Cennet’e giremeyip Cehennem’i boylayan kimsedir.”<\/strong><\/em> (M\u00fcslim, Birr, 9)<\/strong> diye cevap vermi\u015ftir. Bir ba\u015fka hadis-i \u015ferif ise \u015f\u00f6yledir: “\u0130nsan \u00f6l\u00fcnce amel defteri kapan\u0131r. Ancak \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyle sevab\u0131 devam eder: Sadaka-\u0131 c\u00e2riye, insanlar\u0131n faydalanaca\u011f\u0131 bir ilim ve arkas\u0131ndan hay\u0131r dua eden bir evl\u00e2t” <\/em>(Buh\u00e2r\u00ee, et-Edeb\u00fc’l-M\u00fcfred, 19)<\/strong><\/p>\n

Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n

Yukar\u0131daki ayet ve hadislerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi dinimiz, ana ve babaya her t\u00fcrl\u00fc ikram ve ihsanda bulunmay\u0131, gerekti\u011finde ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermeyi, onlara “\u00f6f”<\/strong> bile dememeyi, tatl\u0131 dil, g\u00fcler y\u00fcz ve en g\u00fczel tav\u0131rla kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi emrediyor. Onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini incitecek en k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00f6zden bile ka\u00e7\u0131nmay\u0131, onlar\u0131 kendisinden memnun etmeyi, ya\u015fland\u0131klar\u0131nda onlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc hizmetine ko\u015fmay\u0131, hasta olurlarsa tedav\u00ee ve bak\u0131mlar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmay\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Cennet’in kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7acak birer davran\u0131\u015f oldu\u011funu da bize m\u00fcjdeliyor. Durum b\u00f6yle olmas\u0131na ra\u011fmen, modern \u00e7a\u011f\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu olumsuz sosyal \u015fartlar, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da etkilemi\u015f ve bir zamanlar \u00fc\u00e7 ku\u015fak mesut bir \u015fekilde bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015farken, maalesef gelinen noktada, ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131 cennet olan ana ve babalar, korkun\u00e7 bir \u015fekilde ihmale u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6stermektedir ki, insan haklar\u0131 savunucusu olan bir \u00e7ok uluslararas\u0131 kurum ve vak\u0131f, kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131na duyarl\u0131kl\u0131 iken, ya\u015fl\u0131lar\u0131n haklar\u0131na ayn\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermemektedirler. Yine bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n, ev ortam\u0131nda daha mutlu olduklar\u0131n\u0131, huzurevlerinin onlar\u0131 mutlu etmedi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Bu sebepledir ki, M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak, bizim ana ve babalar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z, onlarla ayn\u0131 \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsak, onlar\u0131 evlerimizde a\u011f\u0131rlamam\u0131z, uzakta isek her f\u0131rsatta onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almam\u0131z ve kendi evlerinde onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layarak, do\u011fup-b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri ve ya\u015fland\u0131klar\u0131 ortamdan uzakla\u015ft\u0131rmamam\u0131z gerekir. Bu manada e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 da uyarmal\u0131 ve bir g\u00fcn bizim de ayn\u0131 k\u00f6pr\u00fcden ge\u00e7ece\u011fimizi hat\u0131rlatmal\u0131y\u0131z. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za b\u00fcy\u00fcklere sayg\u0131y\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklere sevgi ve ac\u0131ma duygular\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeliyiz. Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde iyi \u00f6rnekler olmal\u0131y\u0131z. Konumuzu iki hadis-i \u015ferif meali ile bitirelim. Peygamber Efendimiz (as) buyuruyorlar ki: “Allah size, annelerinize itaatsizli\u011fi… Haram k\u0131ld\u0131.”<\/em> (Buh\u00e2r\u00ee, Edeb, 4); <\/strong>“Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131, baban\u0131n r\u0131zas\u0131nda, gazab\u0131 da gazab\u0131ndad\u0131r” <\/em>(Buh\u00e2r\u00ee, el-Edeb\u00fc’l-M\u00fcfred, 1; Tirmiz\u00ee, Birr, 3) <\/strong><\/p>\n

IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak, bizim ana ve babalar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z, onlarla ayn\u0131 \u00fclkede ya\u015f\u0131yorsak, onlar\u0131 evlerimizde a\u011f\u0131rlamam\u0131z, uzakta isek her f\u0131rsatta onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almam\u0131z ve kendi evlerinde onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layarak, do\u011fup-b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri ve ya\u015fland\u0131klar\u0131 ortamdan uzakla\u015ft\u0131rmamam\u0131z gerekir. Bu manada e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 da uyarmal\u0131 ve bir g\u00fcn bizim de ayn\u0131 k\u00f6pr\u00fcden ge\u00e7ece\u011fimizi hat\u0131rlatmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5363\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}