{"id":55005,"date":"2024-05-08T18:56:07","date_gmt":"2024-05-08T16:56:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=55005"},"modified":"2025-01-05T18:58:05","modified_gmt":"2025-01-05T17:58:05","slug":"islam-ahlakinda-oevuelen-davranislar-1-boeluem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/islam-ahlakinda-oevuelen-davranislar-1-boeluem\/","title":{"rendered":"\u0130slam Ahl\u00e2k\u0131nda \u00d6v\u00fclen Davran\u0131\u015flar 1.B\u00f6l\u00fcm"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ve had\u00ees-i \u015ferif kaynaklar\u0131na g\u00f6re bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ahl\u00e2k\u0131 nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi belirlenmi\u015ftir. \u0130nfakta bulunmak, adaletli olmak gibi m\u00fcmine yak\u0131\u015f\u0131r davran\u0131\u015flar bunlardan sadece bir ka\u00e7\u0131d\u0131r. Bu kaynaklara g\u00f6re hayat\u0131m\u0131za uygulayabilece\u011fimiz ve al\u0131nacak bir\u00e7ok dersler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0130NFAK<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130nfak, kelime olarak \u201ct\u00fckenmek, tamamlamak, son bulmak\u201d manas\u0131na gelen ve \u201cnefk\u201d k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir ve \u201cbitirmek, yok etmek, yoksul d\u00fc\u015fmek\u201d anlamlar\u0131na geldi\u011fi gibi, as\u0131l olarak \u201cpara ve mal\u0131 elden \u00e7\u0131karmak\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Din\u00ee ve ahl\u00e2ki anlamda ise, \u201cAllah\u2019\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu elde etmek maksad\u0131yla, ki\u015finin kendi servetinden harcama yapmas\u0131, ayn\u00ee ve nakd\u00ee yard\u0131mda bulunmas\u0131\u201d demektir. Bu manas\u0131 ile infak, hem farz olan<a href=\"http:\/\/www.cimgalpes.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/20180323-Erkam-Sohbetleri-154-Dini-ve-Du%CC%88nyay%C4%B1-Ayakta-Tutacak-Do%CC%88rt-S%CC%A7ey.pdf\">zek\u00e2t<\/a>\u0131, hem de g\u00f6n\u00fcll\u00fc yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc hayr\u0131 kapsar. Cenab-\u0131 Hak, Had\u00eed suresinde \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:\u201cAllah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne iman edin. Sizi, \u00fczerinde tasarrufa yetkili k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden harcay\u0131n. Sizden iman edip de (Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in) harcayan kimselere b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2fat vard\u0131r.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>&nbsp;Bakara suresi\u2019nin 3.ayetinde ise, \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u201cOnlar gaybe inan\u0131rlar, namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131larlar, kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fimizden de Allah yolunda harcarlar.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>&nbsp; Bu ayetler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde infak hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 ifade edebiliriz: \u0130nfak g\u00f6steri\u015ften uzak ve yaln\u0131z Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130nfak yap\u0131l\u0131rken, infak edilenlerin onuru zedelenmemeli ve g\u00f6n\u00fclleri incitilmemelidir. Yap\u0131lacak olan infak, iyi ve kaliteli mallardan se\u00e7ilmelidir. \u0130nfak\u0131n tam olarak yerini bulmas\u0131 i\u00e7in, ger\u00e7ek manada infaka muhta\u00e7 olan yerler se\u00e7ilmelidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ADALETL\u0130 OLMAK<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Adalet, \u201cdavran\u0131\u015f ve h\u00fck\u00fcmde do\u011fru olmak, hakka g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermek, e\u015fit olmak, e\u015fit k\u0131lmak\u201d gibi manalara gelir. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ve had\u00ees-i \u015feriflerde genellikle \u201cd\u00fczen, denge, denklik, e\u015fitlik, ger\u00e7e\u011fe uygun h\u00fckmetme, do\u011fru yolu izleme, takvaya y\u00f6nelme, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, tarafs\u0131zl\u0131k\u201d gibi anlamlarda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan hareketle, adalet, \u201cher \u015feyi yerli yerine koymak, hak edenin hakk\u0131n\u0131 ne eksik ne de fazla, eksiksiz vermek\u201d demektir. Bir toplumun d\u00fczeni, huzuru ve s\u00fck\u00fbneti, ancak adalet sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olur. Adalet, hayat\/ya\u015fam h\u00e2line getirilmesi gerekli olan ahl\u00e2ki bir de\u011ferdir. \u0130nsan\u0131n adaleti ya\u015fam h\u00e2line getirmesi demek; ne i\u015f yap\u0131yorsa o i\u015fi hakk\u0131n\u0131 vererek kusursuz yapmas\u0131 demektir. Allah Teala \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p>\u201cMuhakkak ki Allah, adaleti, iyili\u011fi, akrabaya yard\u0131m etmeyi emreder, \u00e7irkin i\u015fleri, fenal\u0131k ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da yasaklar. O, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tutas\u0131n\u0131z diye size \u00f6\u011f\u00fct veriyor.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Her t\u00fcrl\u00fc insan\u00ee ili\u015fkide adalet prensibi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulaca\u011f\u0131na g\u00f6re, bu konuda titizlik g\u00f6sterilmesi fert ve toplumun huzuru i\u00e7in zorunludur. Bir toplumda yap\u0131lmas\u0131 gerekli olan i\u015fler, gerekti\u011fi gibi yap\u0131lmazsa, hak edenlerin haklar\u0131 verilmezse, o toplumun dirlik ve d\u00fczeni bozulur; o toplumda kaos ortam\u0131 olu\u015fur, zul\u00fcm ve anar\u015fi boy g\u00f6sterir. Hak ve hukuk g\u00f6zetilmez ve bir toplumda adalet sa\u011flanmazsa, orada ya\u015fayan insanlar aras\u0131nda g\u00fcven ve itimat kalmaz. Adaletin sa\u011flanmas\u0131, her insan\u0131n do\u011fru olmas\u0131 ve sorumluluk sahiplerinin adaletten ayr\u0131lmamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Her konuda \u00f6rne\u011fimiz olan, Peygamber Efendimiz (s.a.v.)&nbsp;<a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/adalet\">adalet<\/a>&nbsp;konusunda da bize \u00f6rnek olmu\u015ftur: Bir kad\u0131n h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7lamas\u0131 ile Hz. Peygamber (s.a.v.)\u2019\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Kad\u0131n \u00e7ok itibarl\u0131 bir kabileye mensuptur. Ona ceza verilmemesi i\u00e7in Hz. Peygamber nezdinde te\u015febb\u00fcse ge\u00e7ilir. Ancak kimse cesaret edemez. Fakat onun \u00e7ok sevdi\u011fi Usame b. Zeyd, \u015fefaat\u00e7\u0131 olarak g\u00f6nderilir. Usame\u2019yi dinleyen Hz. Peygamber, son derece k\u0131zar ve d\u00fcnya durduk\u00e7a de\u011feri her g\u00fcn daha iyi anla\u015f\u0131lacak \u015fu tavr\u0131 ortaya koyar ve \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p>\u201cSizden \u00f6nce ge\u00e7mi\u015f milletler i\u015fte bunun i\u00e7in helak olmu\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7lerinden ileri gelenler su\u00e7 i\u015flerse g\u00f6z yumulur, onlara ceza verilmezdi. Kimsesiz, zay\u0131f insanlar su\u00e7 i\u015flerse onlar cezaland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Allaha yemin ederim ki, k\u0131z\u0131m Fat\u0131ma da h\u0131rs\u0131zl\u0131k etse, cezas\u0131n\u0131 vermekte teredd\u00fct etmezdim.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n<ul>\n<li><strong>KARDE\u015eL\u0130K<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Karde\u015flikte ilk akla gelen, ayn\u0131 ana ve babadan d\u00fcnyaya gelmi\u015f olan ki\u015filerdir. Buna soy ve nesep karde\u015fli\u011fi denir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka karde\u015flik var ki, biz ona din karde\u015fli\u011fi diyoruz. Din karde\u015fli\u011fi, ayn\u0131 dine veya ayn\u0131 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu inan\u00e7\/ akide karde\u015fli\u011fidir. Dinimizin de\u011fer verdi\u011fi karde\u015flik i\u015fte bu inan\u00e7 birli\u011fine dayal\u0131 olan karde\u015fliktir. Allah (c.c.), Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de bu karde\u015fli\u011fe \u015f\u00f6ylece i\u015faret buyurmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcminler ancak karde\u015ftirler. \u00d6yleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 d\u00fczeltin ve Allah\u2019a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131n\u0131n ki size merhamet edilsin.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>&nbsp; \u00c2yet-i ker\u00eemenin c\u00fcmle dizininden anl\u0131yoruz ki, sadece iman ba\u011f\u0131yla bir araya gelen insanlar\u0131n karde\u015flikleri Allah kat\u0131nda de\u011feri olan karde\u015fliktir. Buna g\u00f6re yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn neresinde ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar; hangi dili konu\u015furlarsa konu\u015fsunlar; hangi millete mensup olurlarsa olsunlar; farkl\u0131 renklerde de olsalar; b\u00fct\u00fcn m\u00fcminler birbirlerinin karde\u015fleridir ve sad\u0131k dostlar\u0131d\u0131r. Karde\u015flik, birlik ve beraberlik demektir. Bir topluluk i\u00e7erisinde ya\u015fayan m\u00fcminler, birbirlerini b\u00fct\u00fcnleyen ve biri di\u011ferine destek olan bir binan\u0131n ta\u015f ve tu\u011flalar\u0131 gibidir. Birinin derdi ve s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 di\u011ferini de ilgilendirir ve \u00fczer; sevinci de yine her bir m\u00fcmini ayn\u0131 anda sevince bo\u011far. Hz Peygamber (s.a.v) bunu ne kadar da edibane dile getirmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cHi\u00e7biriniz kendisi i\u00e7in diledi\u011fini karde\u015fi i\u00e7in de istemedik\u00e7e iman etmi\u015f olmaz.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Had\u00ees-i \u015ferif karde\u015fli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc verirken, karde\u015fin karde\u015fine, kendi nefsinden daha ileri tutacak kadar ona sahip olmas\u0131n\u0131 istiyor. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) dinde nas\u0131l karde\u015fler olunur; bunu hayat\u0131yla \u00f6rneklendirerek ortaya koymu\u015ftur. Nitekim o, karde\u015fleri ile beraber hicret etmi\u015f, onlarla beraber \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, onlarla beraber m\u00fccadele etmi\u015f, onlarla beraber sevinmi\u015f ve \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>NAMUSLU OLMAK (\u0130FFET\u0130 KORUMAK)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ffet, dinimizde son derece \u00f6nemli bir kavramd\u0131r. Haramdan uzak durmak, helal ve g\u00fczel olmayan s\u00f6z ve davran\u0131\u015flardan sak\u0131nmak gibi anlamlar\u0131 i\u00e7erir. Dinimizde ise, yeme, i\u00e7me ve cinsi arzu konusunda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmak, a\u015f\u0131r\u0131 istekleri bast\u0131rmak, nefs\u00ee, dinin ve akl\u0131n buyru\u011fu alt\u0131na sokmak demektir.<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>&nbsp; \u0130ffet, ruh temizli\u011fi, g\u00fcnah ve kabahatten uzak durman\u0131n ifadesidir. Fakat iffet denilince ilk akla gelen \u0131rz ve namusun korunmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n temel arzular\u0131ndan birisi de \u015fehvettir. Ancak onun tatmini i\u00e7in helal haram demeden \u015fehvetin pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcp ars\u0131zl\u0131k, namussuzluk etmek, son derece \u00e7irkin bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem, bu konuya \u015f\u00f6ylece dikkatlerimizi \u00e7ekmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c(Resul\u00fcm!) M\u00fcmin erkeklere, g\u00f6zlerini (harama) dikmemelerini, \u0131rzlar\u0131n\u0131 da korumalar\u0131n\u0131 s\u00f6yle. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, kendileri i\u00e7in daha temiz bir davran\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00fcphesiz Allah, onlar\u0131n yapmakta olduklar\u0131ndan haberdard\u0131r.&nbsp;<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/07\/abdde-musluman-kadina-irkci-saldiri-sorusturma-baslatildi\/\">M\u00fcmin kad\u0131nlar<\/a>a da s\u00f6yle, g\u00f6zlerini haramdan sak\u0131ns\u0131nlar, \u0131rzlar\u0131n\u0131 korusunlar.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftn8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>&nbsp;Namuslu olman\u0131n gereklerinden bir gerek\u00e7esi de hay\u00e2 (utanma) sahibi olmakt\u0131r. Utanma duygusu, bu duyguya sahip olan\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere bula\u015fmaktan, dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcnahlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Haya perdesinin y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ve ortadan kalkmas\u0131, toplum ahlak\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na neden olur.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde infak, adalet, karde\u015flik ve namuslu olmak konular\u0131n\u0131 i\u015fledik. Bir sonraki say\u0131da di\u011fer ahl\u00e2k kurallar\u0131 i\u015flenecektir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><sup>[1]<\/sup>&nbsp;Had\u00eed suresi, 57:7<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><\/a><sup>[2]<\/sup>&nbsp;Bakara suresi, 2:3<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref3\" name=\"_ftn3\"><\/a><sup>[3]<\/sup>&nbsp;Nahl suresi, 16:90<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref4\" name=\"_ftn4\"><\/a><sup>[4]<\/sup>&nbsp;Buh\u00e2r\u00ee, Hud\u00fbd, 12<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><\/a><sup>[5]<\/sup>&nbsp;Hucur\u00e2t suresi, 49:10<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref6\" name=\"_ftn6\"><\/a><sup>[6]<\/sup>&nbsp;Buhar\u00ee, \u0130man, 7<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref7\" name=\"_ftn7\"><\/a><sup>[7]<\/sup>&nbsp;\u0130slam Ansiklopedisi, 22:506-507<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/#_ftnref8\" name=\"_ftn8\"><\/a><sup>[8]<\/sup>&nbsp;N\u00fbr suresi, 24:30-31<\/p>\n<p>(<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/08\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-1-bolum\/\">camiahaber<\/a>)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ve had\u00ees-i \u015ferif kaynaklar\u0131na g\u00f6re bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ahl\u00e2k\u0131 nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi belirlenmi\u015ftir. \u0130nfakta bulunmak, adaletli olmak gibi m\u00fcmine yak\u0131\u015f\u0131r davran\u0131\u015flar bunlardan sadece bir ka\u00e7\u0131d\u0131r. Bu kaynaklara g\u00f6re hayat\u0131m\u0131za uygulayabilece\u011fimiz ve al\u0131nacak bir\u00e7ok dersler vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55006,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23256],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55011,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55005\/revisions\/55011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55006"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}