{"id":55012,"date":"2024-07-05T18:58:18","date_gmt":"2024-07-05T16:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=55012"},"modified":"2025-01-05T18:59:32","modified_gmt":"2025-01-05T17:59:32","slug":"dijital-oyunlar-ve-sosyal-medyada-cocuklara-yoenelik-tehdit-bueyueyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/dijital-oyunlar-ve-sosyal-medyada-cocuklara-yoenelik-tehdit-bueyueyor\/","title":{"rendered":"Dijital Oyunlar Ve Sosyal Medyada \u00c7ocuklara Y\u00f6nelik Tehdit B\u00fcy\u00fcyor"},"content":{"rendered":"
\n

Sosyal medyan\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in tehlikesini anlatan Orhan Toker: \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde ebeveynler \u00e7ocu\u011funa vakit ay\u0131rmaya \u00fc\u015feniyor. Asl\u0131nda bu tehdidin en \u00e7ok beslendi\u011fi unsurlardan biri de ailelerin \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 olan ilgisizli\u011fi.\u201d<\/strong><\/p>\n

Sanal d\u00fcnyada \u201cDijital Baba\u201d ad\u0131yla tan\u0131nan bilgisayar yaz\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131 ve i\u00e7erik \u00fcreticisi Orhan Toker, Kovid-19 salg\u0131n\u0131 ve sonras\u0131nda \u00e7ocuklara y\u00f6nelik sanal tehdidin b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyerek, \u00f6zellikle oyun \u015firketlerinin \u00e7ocuklar\u0131 kar amac\u0131yla kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n

1993 y\u0131l\u0131ndan 2019 y\u0131l\u0131na kadar kendi \u015firketinde yaz\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k yapan Toker, sanal oyunlar\u0131n faydalar\u0131 ve zararlar\u0131 ile ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 analizlerin internet ortam\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrede pop\u00fcler hale gelmesiyle tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n

\u201cDijital Baba\u201d ad\u0131yla ailelere dijital d\u00fcnyadaki tehditleri anlatan Toker, tehditlere y\u00f6nelik birincil koruma y\u00f6netiminin \u00e7ocuklar ile ebeveyn aras\u0131nda kurulacak olan ileti\u015fim oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n

\u00c7ocuklara ideoloji a\u015f\u0131lan\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Toker, koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 d\u00f6nemine kadar internetteki yay\u0131nlar\u0131n nispeten daha faydal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylerken, salg\u0131n sonras\u0131nda \u00f6zellikle i\u00e7erik \u00fcreticilerinin \u00e7ocuklar \u00fczerinden vah\u015fice para kazanma stratejilerine y\u00f6neldiklerini, farkl\u0131 ideolojileri empoze etmeyi ama\u00e7 haline getirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na vurgu yapt\u0131. Toker, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cPandemi s\u00fcreciyle \u00e7ocuklara bu t\u00fcr oyunlar faydadan \u00e7ok zarar vermeye ba\u015flad\u0131. Bir bakt\u0131k ki \u00e7ocuklara pozitif \u015feyler kazand\u0131rmaktan, en masumu -\u00e7ocuklardan ne koparabilirim, nas\u0131l para kazanabilirim- d\u00fc\u015f\u00fcncesi g\u00fcden uygulamalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun yan\u0131 s\u0131ra k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00e7ocuklara ideoloji a\u015f\u0131lamaya ba\u015flad\u0131lar. Oyunlar ve sosyal medya ile ve internet vas\u0131tas\u0131yla cinsiyetsizlik, yurtsuzluk, dinsizlik, tanr\u0131 tan\u0131mazl\u0131k ve hatta anneli\u011fin k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011fu fikrini empoze etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardaki bu \u00e7ocuklara anneli\u011fin yanl\u0131\u015f bir \u015fey oldu\u011funu, \u00e7ocuk yapman\u0131n, \u00e7ocuk bakman\u0131n k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011fu fikrini empoze etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. \u00d6yle bir \u015fey oldu ki, aile yap\u0131s\u0131n\u0131 tamamen bozup ortadan kald\u0131rmay\u0131 destekleyen i\u00e7erikler t\u00fcrettiler.\u201d<\/p>\n

\u00c7ocuklar K\u00f6t\u00fc Niyetli Ki\u015filerin Hedefinde<\/strong><\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n, sanal d\u00fcnyan\u0131n en savunmas\u0131z halkalar\u0131 olmas\u0131 sebebiyle internetteki i\u00e7erik \u00fcreticilerin ile k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k hedef olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fcklerine de\u011finen Toker, 2022 y\u0131l\u0131nda FBI taraf\u0131ndan \u00e7ocuk pornografisi ve pedofili su\u00e7lar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stererek her y\u0131l 60 milyon \u00e7ocuk foto\u011fraf\u0131n\u0131n bu i\u00e7eriklerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu rakam\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fczlerce milyonu a\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n

\u201cAileler 13 ya\u015f\u0131na kadar \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte sanal d\u00fcnyada var olmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n

Toker, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde dijital d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in art\u0131k de\u011fi\u015fmez bir ger\u00e7eklilik oldu\u011funu, ailelerin bu ortama kar\u015f\u0131 bask\u0131c\u0131 ve yasak\u00e7\u0131 bir zihniyet ile koruma sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte sanal d\u00fcnyada var olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

\u0130nternetin veya bilgisayar\u0131n fi\u015fini \u00e7ekmenin \u00e7ocuklar\u0131 sanal d\u00fcnyan\u0131n zararlar\u0131ndan korumayaca\u011f\u0131n\u0131 bildiren Toker, \u201cAilelerin yapaca\u011f\u0131 en do\u011fru \u015fey, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 internetteki tehditlere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 ve bilin\u00e7li hale getirmesidir. \u00c7ocu\u011fun kendi otokontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak bir hale gelebilmesi, ona neyin zarar verece\u011fini, neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 muhakemede edebilecek d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u015f\u0131lamak bilinci sa\u011flamak \u00f6nemli. Bunu yapman\u0131n yolu 13 ya\u015f\u0131na kadar \u00e7ocu\u011funuzun her dijital saatinde ona e\u015flik etmektir. \u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Dijital d\u00fcnyadaki k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerin en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131n\u0131n ilgisiz yeti\u015ftirilen \u00e7ocuklar oldu\u011funu vurgulayan Toker, ailelerin her f\u0131rsatta \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131, izlediklerini, kimlerle konu\u015ftuklar\u0131n\u0131, kimlerle arkada\u015fl\u0131k kurduklar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcvenini zedelemeden takip alt\u0131na almas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekerken, \u00e7ocuklar\u0131n ihtiyac\u0131 olan ilgiden onlar\u0131 uzak tutman\u0131n, yabanc\u0131lar\u0131n veya k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerin ellerine b\u0131rakmakla e\u015f de\u011fer oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Toker \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde ebeveynler \u00e7ocu\u011funa vakit ay\u0131rmaya \u00fc\u015feniyor g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Asl\u0131nda bu tehdidin en \u00e7ok beslendi\u011fi unsurlardan biri de ailelerin \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 olan ilgisizli\u011fi. Aileler bulabildi\u011fi her vakitte \u00e7ocuklar\u0131yla yak\u0131ndan ilgilenebilmeli. \u0130\u015ften erken \u00e7\u0131kt\u0131ysak \u201cBug\u00fcn gideyim bo\u011fazda kahve i\u00e7eyim.\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle de\u011fil, \u201c\u00c7ocu\u011fumu bug\u00fcn okuldan ben alay\u0131m, onunla vakit ge\u00e7irebileyim\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket etmemiz gerekiyor. Bunu yaparsak \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ile g\u00fcvene ve ileti\u015fime dayal\u0131 bir ili\u015fki kuracak dijital d\u00fcnyadaki tehditlere kar\u015f\u0131 duvar olu\u015fturaca\u011f\u0131z.\u201d<\/p>\n

Strateji, spor ve yar\u0131\u015f oyunlar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n zihinsel ve motor geli\u015fimi i\u00e7in yararl\u0131<\/strong><\/p>\n

Ebeveynlere, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 daha \u00e7ok strateji spor ve yar\u0131\u015f oyunlar\u0131n\u0131 oynamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde te\u015fvik etmesi tavsiyesinde bulunan Toker \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

\u201cBenim \u00e7ocuklara ve ailelere tavsiyelerim strateji yar\u0131\u015f ve spor oyunlar\u0131 oynamalar\u0131, o oyunlara y\u00f6nlendirmeleridir. Araba ve spor oyunlar\u0131nda zihniyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kumanda ve kontrol cihaz\u0131 ile sa\u011flamas\u0131 gerekiyor. Bu beyni ve zihinsel geli\u015fimi destekliyor. Strateji oyunlar\u0131 da \u00e7ocu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik edece\u011fi i\u00e7in zihinsel geli\u015fimi destekleyen oyun t\u00fcrleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ailelere ve \u00e7ocuklara bu \u00fc\u00e7 t\u00fcrdeki oyunlara y\u00f6nelmelerini \u00f6nerebilirim.\u201d<\/p>\n

Ailelerin yan\u0131 s\u0131ra devletlerin de sosyal medyadaki bu tehditlere kar\u015f\u0131 bir dizi \u00f6nlem plan\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmesi gerekti\u011fine vurgu yaparak s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle sonland\u0131rd\u0131:<\/p>\n

\u201c\u00c7ocuklar i\u00e7in uygun olmayan i\u00e7eriklere bas\u0131lan 18+ etiketinin bir tuzak oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Bunlara a\u011f\u0131r cezalar gelmesi gerekiyor. T\u00fcketiciyi kand\u0131rman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7eriklerin konusu bak\u0131m\u0131ndan bunlara kar\u015f\u0131 ceza ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 gerekiyor. Sosyal medyaya 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck ki\u015filerin kesinlikle giremeyece\u011fi bir yap\u0131n\u0131n in\u015fa edilmesi laz\u0131m. Teknoloji bunun i\u00e7in \u00e7ok m\u00fcsait. Y\u00fcz tan\u0131ma ya da biyolojik tan\u0131ma gibi sistemlerin bu gibi platformlarda \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 devletler sa\u011flayabilir, zorunluluk getirebilir. Sohbet programlar\u0131nda \u00e7ocuklara y\u00f6nelik uygunsuz i\u00e7erik ve isteklere kar\u015f\u0131 bir filtreleme getirilebilir. \u00d6zellikle taciz veya istismar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak belli ba\u015fl\u0131 kelime gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 bu sistem uygulanmal\u0131 hayata ge\u00e7irilmeli. \u00c7ocuk 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fckse sosyal medyaya giremeyece\u011fini bilebilmeli. Telefonunu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 an buna uygulaman\u0131n izin vermemesi ya da ebeveyn onay\u0131 isteyecek bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u201d (camiahaber<\/a>)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyal medyan\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in tehlikesini anlatan Orhan Toker: \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde ebeveynler \u00e7ocu\u011funa vakit ay\u0131rmaya \u00fc\u015feniyor. Asl\u0131nda bu tehdidin en \u00e7ok beslendi\u011fi unsurlardan biri de ailelerin \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 olan ilgisizli\u011fi.\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55013,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23256],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55018,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55012\/revisions\/55018"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}