{"id":55019,"date":"2024-05-24T18:59:40","date_gmt":"2024-05-24T16:59:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=55019"},"modified":"2025-01-05T19:01:43","modified_gmt":"2025-01-05T18:01:43","slug":"islam-ahlakinda-oevuelen-davranislar-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/islam-ahlakinda-oevuelen-davranislar-ii\/","title":{"rendered":"\u0130slam Ahlak\u0131nda \u00d6v\u00fclen Davran\u0131\u015flar (II)"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ve had\u00ees-i \u015ferif kaynaklar\u0131na g\u00f6re bir M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n ahlak\u0131 nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015ftir. Birinci b\u00f6l\u00fcmde infakta bulunmak, adaletli olmak, karde\u015f olmak ve namuslu (iffetli olmak) konular\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015ftik. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fczde ise sab\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde durmak, do\u011fruluk ve emanete riayet etmek konular\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>SABIR<\/strong><\/p>\n<p>Sab\u0131r, \u00fcz\u00fcnt\u00fc verecek \u015feylere ve ba\u015fa gelebilecek s\u0131k\u0131nt\u0131, bela ve musibetlere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6sterme h\u00e2li diye tarif edilir. Sab\u0131r konusunda alimlerimiz iki hususa dikkatlerimizi \u00e7eker:<\/p>\n<p>Birincisi insan nefsine a\u011f\u0131r gelen ac\u0131 ve elemlere tahamm\u00fcl ederek, neticesinden g\u00fczellikler beklemek; ikincisi bir \u00f6nceki maddenin z\u0131dd\u0131na lezzet ve \u015fehvet veren \u015feylerden uzak durmak suretiyle bunlar\u0131n k\u00f6t\u00fc ak\u0131betlerinden korunmak ve kurtulmak. Bilinen bir ger\u00e7ektir ki, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015feyler her zaman g\u00fczel olan \u015feylerden olu\u015fmaz. Bir\u00e7o\u011fu zaman zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar da hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ger\u00e7eklerdendir. Hatta bir bak\u0131ma bu zorluklar ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar insan\u0131n kemale ermesi, yeti\u015fmesi ve olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli de olabilir. \u0130\u015fte bu s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcs germek sabr\u0131n kendisidir. \u0130nanan insan\u0131n, inanc\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi gibi ya\u015famas\u0131 i\u00e7in i\u015fte bu sab\u0131r denilen manevi g\u0131daya, kudret ve g\u00fcce ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Sab\u0131r, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda haramlara yakla\u015fmama ve uzak kalma; dinimizin emirlerine sebatla sar\u0131lma ve direnme anlam\u0131na da gelir. Bu d\u00fcnya hayat\u0131 kurulurken b\u00f6yle kurulmu\u015ftur. \u00d6yle ki, en basit bir i\u015f dahi belli me\u015fakkatlere katlan\u0131lmadan ve zahmete girmeden elde edilemez. Sab\u0131r ise, insan\u0131n bu hayatta kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 tek dayana\u011f\u0131d\u0131r. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019imiz bunu \u015f\u00f6yle izah buyurmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u201cAndolsun ki sizi biraz korku ve a\u00e7l\u0131k; mallardan, canlardan ve \u00fcr\u00fcnlerden biraz azaltma (fakirlik) ile deneriz. (Ey Peygamber!) Sabredenleri m\u00fcjdele!\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>&nbsp;Ulu\u2019l azim dedi\u011fimiz b\u00fcy\u00fck peygamberlerin dini tebli\u011f ederken sergilemi\u015f olduklar\u0131 azim ve sebat\u0131n kayna\u011f\u0131 sab\u0131rd\u0131r. Bir kimse di\u011fer bir kimseden k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6r\u00fcrse, elbette bu hakk\u0131n\u0131 adilane bir \u015fekilde almas\u0131 onun hakk\u0131d\u0131r. Fakat sab\u0131rla hareket ederek ona kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bir ayette \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer ceza verecekseniz, size yap\u0131lan i\u015fkencenin misliyle ceza verin. Ama sabrederseniz, elbette o, sabredenler i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>&nbsp;Has\u0131l-\u0131 kelam, sabretmek en g\u00fczelidir. G\u00fczel ahlak sahibi bir m\u00fcmine yak\u0131\u015fan, hayat\u0131n g\u00fczelliklerini de zorluklar\u0131n\u0131 da imtihan vesilesi olmak \u00fczere Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131na inanmak, g\u00fczellikle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa \u015f\u00fckre sar\u0131lmak; zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa ona sabrederek g\u00f6\u011f\u00fcs germektir.<\/p>\n<p><strong>S\u00d6Z\u00dcNDE DURMAK<\/strong><\/p>\n<p>Vermi\u015f oldu\u011fu s\u00f6z\u00fc yerine getirmek inanan insan\u0131n \u00f6zelliklerinden bir di\u011feridir. S\u00f6zde durmak o insan\u0131n d\u00fcr\u00fcst ve do\u011fru oldu\u011funa delalet eder. Hayat\u0131n her alan\u0131nda, g\u00fcnl\u00fck i\u015flerden tutun, memuriyet, ticaret, aile kurumunun kurulmas\u0131na de\u011fin asl\u0131nda bir s\u00f6z veri\u015f s\u00f6z konusudur. Bir insan ahlaki a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmeye tabi tutuldu\u011funda o insan\u0131n evvela vermi\u015f oldu\u011fu s\u00f6zlere sad\u0131k kal\u0131p kalmamas\u0131 ve yapm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u015fleri sa\u011flam yap\u0131p yapmamas\u0131 hususlar\u0131na bak\u0131l\u0131r. Bir insan s\u00f6z verince s\u00f6z\u00fcnde duruyorsa, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri sa\u011flam yap\u0131yorsa o insan g\u00fczel ahl\u00e2kl\u0131 insand\u0131r denilebilir. Aksi olursa orada g\u00fczel ahl\u00e2ktan s\u00f6z edilemez. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n s\u00f6z\u00fc, ahdi ve vaadi; bir de yeminle teyit edilmi\u015fse art\u0131k o Allah\u2019a verilmi\u015f olan bir s\u00f6zd\u00fcr ve ondan d\u00f6nememek gerekir. Cen\u00e2b-\u0131 Hak buna \u015f\u00f6yle buyurarak i\u015faret buyuruyor:<\/p>\n<p>\u201cAntla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, Allah\u2019\u0131n ahdini yerine getirin ve Allah\u2019\u0131 \u00fczerinize \u015fahit tutarak, peki\u015ftirdikten sonra yeminleri bozmay\u0131n. \u015e\u00fcphesiz Allah, yapaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyleri pek iyi bilir.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>&nbsp;Verilen s\u00f6z\u00fc yerine getirmemek, s\u00f6z\u00fcnde durmamak dinimizde m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n alametlerinden say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Efendimiz (a.s.) \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131n alameti \u00fc\u00e7t\u00fcr; konu\u015ftu\u011funda yalan s\u00f6yler, s\u00f6z verdi\u011finde yerine getirmez, emanete ihanet eder.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>&nbsp;Had\u00ees-i \u015ferifte belirtilen bu \u00fc\u00e7 huyun kendisinde bulundu\u011fu ki\u015fi, her ne kadar namaz ehli de olsa, oru\u00e7 vs. ibadetlerini yerine de getirse, \u00fczerinde \u2013 Allah muhafaza buyursun- m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k alametlerini ta\u015f\u0131maya ba\u015flam\u0131\u015f demektir. Ayr\u0131ca s\u00f6yledi\u011fimiz s\u00f6ze ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vaade sahip \u00e7\u0131kar ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe sar\u0131l\u0131rsak, kendimize de sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015f oluruz. \u0130nsan \u00f6nce kendisi sayg\u0131n hale gelmelidir. Bu da ancak verilen s\u00f6ze ve vaade sahip \u00e7\u0131kmakla olur.<\/p>\n<p><strong>DO\u011eRULUK<\/strong><\/p>\n<p>Dilimize \u201cdo\u011fruluk\u201d diye terc\u00fcme \u201cs\u0131dk\u201d kelimesi Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de s\u0131k\u00e7a ge\u00e7en bir kelimedir ve s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131n do\u011fru ve ger\u00e7e\u011fe uygun olmas\u0131 demektir. Yani \u00f6z\u00fcn, s\u00f6z\u00fcn ve amelin tam bir ahenk i\u00e7inde olmas\u0131d\u0131r. Do\u011fruluk \u00f6yle bir s\u0131fatt\u0131r ki, Peygamberler ve m\u00fcminler ondan ayn\u0131 anda sorumlu olmu\u015flad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: Cen\u00e2b-\u0131 Hak Kur\u2019an\u2019\u0131nda hem Peygamber Efendimiz\u2019e hem de biz m\u00fcminlere \u015f\u00f6yle hitap buyurmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u201cO halde seninle beraber tevbe edenlerle birlikte emrolundu\u011fun gibi dosdo\u011fru ol! A\u015f\u0131r\u0131 da gitmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, sizin yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi g\u00f6rendir.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>&nbsp;Do\u011fruluk hakk\u0131nda Allah\u2019\u0131n Res\u00fbl\u00fc (s.a.v.) da \u015fu uyar\u0131da bulunmu\u015ftur:<\/p>\n<p>\u201cDo\u011fruluk iyili\u011fe ula\u015ft\u0131r\u0131r, iyilik de cennete. Ki\u015fi do\u011fru s\u00f6yleye s\u00f6yleye, Allah kat\u0131nda s\u0131dd\u00eek (dosdo\u011fru) diye yaz\u0131l\u0131r. Yalanc\u0131l\u0131k g\u00fcnaha sevkeder. G\u00fcnah ise cehenneme ula\u015ft\u0131r\u0131r. Ki\u015fi yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kendine yol edindi\u011fi s\u00fcrece, Allah kat\u0131nda kezz\u00e2b (\u00e7ok yalanc\u0131) diye kaydedilir.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p><strong>EMANETE R\u0130AYET ETMEK<\/strong><\/p>\n<p>Dinimizde emanet, geri al\u0131nmak \u00fczere b\u0131rak\u0131lan \u015fey demektir. Emaneti \u00fczerine y\u00fcklenen ki\u015fi bir bak\u0131ma ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenine mazhar olmu\u015ftur. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn emanetlere kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011funun fark\u0131nda olmal\u0131, emanete gereken sayg\u0131, itibar ve \u00f6zeni g\u00f6stermelidir. Emaneti koruyan insana emin insan denir. Emin insan, \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc emaneti, sahibine iade edinceye kadar, emanet sahiplerinin kendinden beklentilere uygun bir \u015fekilde koruyup kollamal\u0131d\u0131r. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de Rabbimiz:<\/p>\n<p>\u201cEy iman edenler! Allah\u2019a ve Peygamber e hainlik etmeyin; (sonra) bile bile kendi emanetlerinize hainlik etmi\u015f olursunuz.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>&nbsp;buyuruyor ve emanet riayet etmemeyi hainlik olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131yor. Dinimizin Peygamberinin lakab\u0131 peygamberli\u011finden \u00f6nce bile \u201cMuhammed\u2019\u00fcni\u2019l Emin\u201d idi. Ona inanmayan ve her f\u0131rsatta O\u2019na i\u015fkencelerin enva-\u0131 \u00e7e\u015fidini reva g\u00f6ren m\u00fc\u015frikler dahi, en de\u011ferli emanetlerini teslim edebilecekleri ve en g\u00fcvenilir insan olarak Peygamberimiz (s.a.v.)\u2019\u0131 bilirlerdi. Yukarda ge\u00e7en ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n alametlerini sayan hadis-i \u015ferifte emanetin hakk\u0131n\u0131 korumayanlar\u0131n da m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k alameti ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131n alameti \u00fc\u00e7t\u00fcr; konu\u015ftu\u011funda yalan s\u00f6yler, s\u00f6z verdi\u011finde yerine getirmez, emanete ihanet eder.\u201d<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p><strong>ALINACAK DERSLER<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Her t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131n\u0131n temelinde sab\u0131r vard\u0131r. \u201c\u015e\u0131psevdi\u201d cinsinden veya her f\u0131rsatta \u201cah vah\u201d eden zay\u0131f karakterli insanlardan olmamal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<li>Acele ederek yanl\u0131\u015f kararlar almamal\u0131 ve teenni ile hareket etmeliyiz.<\/li>\n<li>\u0130slam dininin \u015ferefli ismini \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan insanlar olarak s\u00f6z vermi\u015f isek yerine getirelim, yapamayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler i\u00e7in s\u00f6z vermeyelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z\u00fcnde durmayan insan olarak tan\u0131n\u0131rsak hem muazzez dinimizi hem de b\u00fct\u00fcn \u0130slam \u00e2lemini t\u00f6hmet alt\u0131na sokmu\u015f oluruz.<\/li>\n<li>S\u00f6z\u00fcm\u00fczde, \u00f6z\u00fcm\u00fczde ve her t\u00fcrl\u00fc i\u015fimizde do\u011fru olal\u0131m, do\u011fru hareket edelim. K\u00fcf\u00fcrden daha a\u015fa\u011f\u0131 olan m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k s\u0131fat\u0131ndan uzak durmal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<li>\u0130\u015fimizi, e\u015fimizi, evlad\u0131m\u0131z\u0131 ve b\u00fct\u00fcn di\u011fer nimetlerin bize Allah\u2019\u0131n birer l\u00fctfu ve nimeti olarak bilelim ve haklar\u0131n\u0131 adalet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde birebir eda etmeliyiz.<\/li>\n<\/ol>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><sup>[1]<\/sup>&nbsp;Bakara suresi, 2:155<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><\/a><sup>[2]<\/sup>&nbsp;Nahl suresi, 16:126<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref3\" name=\"_ftn3\"><\/a><sup>[3]<\/sup>&nbsp;Nahl suresi, 16:91<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref4\" name=\"_ftn4\"><\/a><sup>[4]<\/sup>&nbsp;M\u00fcslim, \u0130man 1079<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><\/a><sup>[5]<\/sup>&nbsp;H\u00fbd suresi, 11:112<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref6\" name=\"_ftn6\"><\/a><sup>[6]<\/sup>&nbsp;Buhari, \u201cEdeb\u201d 69; M\u00fcslim, Birr, 103-105<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref7\" name=\"_ftn7\"><\/a><sup>[7]<\/sup>&nbsp;Enfal suresi, 8:27<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/#_ftnref8\" name=\"_ftn8\"><\/a><sup>[8]<\/sup>&nbsp;M\u00fcslim, \u201c\u0130man\u201c, 1079<\/p>\n<p>(<a href=\"https:\/\/camiahaber.com\/2024\/05\/24\/islam-ahlakinda-ovulen-davranislar-ii\/\">camiahaber<\/a>)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ve had\u00ees-i \u015ferif kaynaklar\u0131na g\u00f6re bir M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n ahlak\u0131 nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015ftir. Birinci b\u00f6l\u00fcmde infakta bulunmak, adaletli olmak, karde\u015f olmak ve namuslu (iffetli olmak) konular\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015ftik. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fczde ise sab\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde durmak, do\u011fruluk ve emanete riayet etmek konular\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55020,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23256],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55019"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55019"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55025,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55019\/revisions\/55025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}