{"id":56674,"date":"2025-05-07T22:00:50","date_gmt":"2025-05-07T20:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=56674"},"modified":"2025-05-09T09:03:20","modified_gmt":"2025-05-09T07:03:20","slug":"ticarette-mueslueman-ahlaki-ve-is-ahlaki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/ticarette-mueslueman-ahlaki-ve-is-ahlaki\/","title":{"rendered":"Ticarette M\u00fcsl\u00fcman Ahlak\u0131 ve \u0130\u015f Ahlak\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Muhterem M\u00fcminler! <\/strong><\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;da ticaret helal kazan\u00e7 yollar\u0131ndan biridir. Nitekim Y\u00fcce Allah Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de, insanlara al\u0131\u015fveri\u015fi helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015f, hutbenin ba\u015f\u0131nda okunan ayette de <strong>&#8220;insanlar\u0131n birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollarla al\u0131p yememeleri, bunun helal olmayaca\u011f\u0131; ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile yapacaklar\u0131 ticaretin me\u015fru ve helal olaca\u011f\u0131&#8221;<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong> mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Ayette, ticaretin me\u015fru ve helal \u00f6l\u00e7\u00fclere uygun olmas\u0131 gerekti\u011fine dikkatler \u00e7ekilmektedir. \u015e\u00fcphesiz helal ve me\u015fru bir ticaret yapabilmek i\u00e7in ticari prensipleri, di\u011fer bir ifadeyle ticaret ahlak\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek \u015fartt\u0131r. Bu prensip ve ahlaki \u00f6l\u00e7\u00fclerin ba\u015f\u0131nda m\u00fc\u015fteriyi aldatmamak gelir. T\u00fcccar, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc ve do\u011fru s\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile m\u00fc\u015fteriye g\u00fcven vermelidir. Res\u00fbl-i Ekrem (s.a.v.) Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <em>&#8220;Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve g\u00fcvenilir t\u00fcccar (ahirette) peygamberler, s\u0131dd\u00eekler ve \u015fehitlerle beraber bulunacakt\u0131r.&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> M\u00fc\u015fterinin gafletinden veya bilgisizli\u011finden faydalan\u0131p, sa\u011flam ve kullan\u0131\u015fl\u0131 olmayan bir mal\u0131 ona satmak \u0130slam ahlak\u0131yla ba\u011fda\u015fmaz. Nitekim bir g\u00fcn Peygamberimiz (s.a.v.) Medine pazar\u0131n\u0131 dola\u015f\u0131rken tah\u0131l satan birisinin yan\u0131na gelmi\u015f, elini bu\u011fday torbas\u0131na dald\u0131rm\u0131\u015f, alt\u0131n\u0131n \u0131slak oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce ona <em>&#8220;Nedir bu?&#8221;<\/em> diye sormu\u015ftur. Sat\u0131c\u0131 &#8220;Ya\u011fmur ya\u011fm\u0131\u015ft\u0131, ondan dolay\u0131 \u0131sland\u0131.&#8221; diye cevap verince Res\u00fblullah (s.a.v.) <em>&#8220;Ni\u00e7in o \u0131slak taraf\u0131 halk\u0131n g\u00f6rebilmesi i\u00e7in \u00fcste getirmedin?&#8221;<\/em> diye mukabelede bulunduktan sonra <em>&#8220;Bizi aldatan bizden de\u011fildir.&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> ikaz\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f ve <em>&#8220;Kusurlu bir mal\u0131, ay\u0131b\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeden satmak, bir M\u00fcsl\u00fcman&#8217;a helal olmaz.&#8221;<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a> <\/em>demi\u015ftir. Bu nedenle M\u00fcsl\u00fcman t\u00fcccar kalitesiz mal\u0131 kaliteli malla kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131, k\u00f6t\u00fcy\u00fc iyiden ay\u0131rmal\u0131, mal\u0131n kusuru varsa a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemelidir.<\/p>\n<p><strong>De\u011ferli Karde\u015flerim! <\/strong><\/p>\n<p>Ticaret icra edilirken yalan yere yemin edilmemelidir. Ticari maksatla veya ba\u015fka maksatlarla yalan<\/p>\n<p>s\u00f6ylemek, yalan yere yemin etmek Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce ad\u0131n\u0131, Onun haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususlarda kullanmak, basit menfaatler i\u00e7in insanlar\u0131, &#8220;Vallahi, Billahi, Tallahi&#8221; diyerek Allah ile aldatmak b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardand\u0131r. Tacir, hileli \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmamal\u0131, ihtik\u00e2r yapmamal\u0131d\u0131r. Bir ticari mal\u0131 stoklay\u0131p, piyasaya arz\u0131n\u0131 geciktirmek anlam\u0131na gelen ihtik\u00e2r, fiyatlar\u0131n yapay bir \u015fekilde y\u00fckselmesine ve normal piyasa seviyesinin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olur. T\u00fcccar m\u00fc\u015fterisine iyi davranmal\u0131d\u0131r. Peygamberimiz (s.a.v.) <em>&#8220;Satarken ve al\u0131rken, borcunu isterken ve \u00f6derken kolayl\u0131k g\u00f6steren kimseye Allah merhamet eylesin.&#8221;<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><strong>[5]<\/strong><\/a><\/em> hadis-i \u015ferifiyle, Allah&#8217;\u0131n rahmet ve sevgisinin birbirine iyi davranan al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fczerine olmas\u0131 i\u00e7in dua etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<\/strong><\/p>\n<p>Ticarette m\u00fc\u015fteri k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rmamak, ticaretin ahlaki kurallar\u0131ndand\u0131r. \u00c7o\u011funlukla mal\u0131n fiyat ve s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc artt\u0131rmaya y\u00f6nelik bir hile \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan &#8216;nece\u015f&#8217;, bu y\u00f6n\u00fcyle haks\u0131z rekabet \u00e7e\u015fitlerinden biri say\u0131lmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, bir pazarl\u0131k esnas\u0131nda sat\u0131c\u0131 ile anla\u015fmal\u0131 olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fi (veya ki\u015filer), sanki al\u0131c\u0131ym\u0131\u015f gibi devreye girerek, ger\u00e7ek m\u00fc\u015fterinin verdi\u011finden daha y\u00fcksek bir fiyat teklif etmek suretiyle onu yan\u0131lt\u0131r. B\u00f6ylece talip oldu\u011fu mal\u0131 ba\u015fkas\u0131na kapt\u0131rmak istemeyen ilk teklif sahibi ister istemez daha y\u00fcksek mebla\u011f \u00f6demek zorunda kal\u0131r. Bu durum pazarl\u0131k h\u00e2lindeyken olabilece\u011fi gibi akdin kesinle\u015fmesinden sonra da vuku bulabilmektedir. \u0130\u015fte haks\u0131z rekabete yol a\u00e7an, karde\u015flik ili\u015fkilerini zedeleyen ve bir rantiye s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturarak, t\u00fcketicinin zarar g\u00f6rmesine zemin haz\u0131rlayan bu t\u00fcr muameleler Hz. Peygamber (s.a.v.) taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f; <em>&#8220;Bir mal\u0131 al\u0131yor g\u00f6r\u00fcnerek, k\u0131ymetini (de\u011ferini) art\u0131rmay\u0131n\u0131z.&#8221;<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><strong>[6]<\/strong><\/a><\/em> hadisi ile M\u00fcsl\u00fcman t\u00fcccarlar bu t\u00fcr olumsuz davran\u0131\u015flardan sak\u0131nmak konusunda uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Muhterem Cemaat! <\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u0130slam\u2019da ibadetler yaln\u0131zca namazla, oru\u00e7la s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnut ve raz\u0131 oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn s\u00f6z, fiil ve davran\u0131\u015flar geni\u015f anlamda ibadet kapsam\u0131ndad\u0131r. Bu ba\u011flamda, ki\u015finin yoldan bir ta\u015f\u0131 kald\u0131rmas\u0131 veya yoldaki bir \u00e7ukuru onarmas\u0131, y\u00fck\u00fcn\u00fc s\u0131rt\u0131na alamayan birisine destek vermesi, araca binemeyen hasta, ya\u015fl\u0131 ve engellilere yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 ibadet oldu\u011fu gibi; kazanc\u0131n\u0131 helal yoldan elde etmesi, \u0130slami prensiplere uygun olarak ticari ve iktisadi davran\u0131\u015flar sergilemesi, i\u015f ve ticaret yapmas\u0131 da geni\u015f anlamda ibadettir.<\/p>\n<p>Mevlam bizleri ticaretinde d\u00fcr\u00fcst, ya\u015fam\u0131nda ahlakl\u0131 ve do\u011fru yolda olan kullar\u0131ndan eylesin. Amin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Nis\u00e2 suresi, 4:29<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Tirmiz\u00ee, B\u00fcy\u00fb, 4; D\u00e2rim\u00ee, B\u00fcy\u00fb, 8<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> M\u00fcslim, \u0130man, 164<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u0130bn M\u00e2ce, Tic\u00e2r\u00e2t, 45<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, B\u00fcy\u00fb, 16<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, B\u00fcy\u00fb, 58, 64, 70<\/p>\n<p><a class=\"pdf_icon\" href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/TR_09_05_25_Ticarette_Mu_slu_man_Ahlaki_ve_I_s_Ahlaki_.pdf\">Hutbe-T\u00fcrk\u00e7e<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DE_09.05.2025.pdf\">Hutbe-Almanca<\/a><\/p>\n<p><a class=\"pdf_icon\" href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/FR_09_05_25_L_rsquo_e_thique_islamique_dans_le_commerce_.pdf\">Hutbe-<span class=\"Y2IQFc\" lang=\"tr\">Frans\u0131zca<\/span><\/a><\/p>\n<p><a class=\"pdf_icon\" href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0627_\u062e\u0644\u0627\u0642_\u0627\u0644\u0645\u0633\u0644\u0645_\u0641\u064a_\u0627\u0644\u062a\u062c\u0627\u0631\u0629.pdf\">Hutbe-Arap\u00e7a<\/a><\/p>\n<p><a class=\"pdf_icon\" href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/NL_09_05_25_Islamitische_Moraal_en_Ethiek_in_de_Handel_.pdf\">Hutbe-Hollandaca<\/a><\/p>\n<p><a class=\"pdf_icon\" href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/SV_09_05_25_Arbeta_och_handla_som_en_muslim_.pdf\">Hutbe-\u0130sve\u00e7\u00e7e<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam&#8217;da ticaret helal kazan\u00e7 yollar\u0131ndan biridir. Nitekim Y\u00fcce Allah Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de, insanlara al\u0131\u015fveri\u015fi helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015f, hutbenin ba\u015f\u0131nda okunan ayette de &#8220;insanlar\u0131n birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollarla al\u0131p yememeleri, bunun helal olmayaca\u011f\u0131; ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile yapacaklar\u0131 ticaretin me\u015fru ve helal olaca\u011f\u0131&#8221;[1] mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31298,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,23239],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56675,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56674\/revisions\/56675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}