{"id":610,"date":"2006-07-14T13:59:00","date_gmt":"2006-07-14T11:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=610"},"modified":"2015-02-16T11:00:42","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:42","slug":"hutbe-ae-cami-ve-cemaat-ayuuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-ae-cami-ve-cemaat-ayuuru\/","title":{"rendered":"Hutbe – Cami ve cemaat \u015fuuru"},"content":{"rendered":"

Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar, <\/strong><\/p>\n

Cami <\/strong> toplay\u0131c\u0131, toplayan, kaplayan, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ibadet gayesiyle topland\u0131klar\u0131 yer, ma’bed, anlamlar\u0131na gelen bir kelimedir. “Mescid=secde edilen yer”\u009d kelimesi de ayn\u0131 anlama gelir. Asl\u0131nda i\u00e7inde Allah’a ibadet edilen her yere mescid denilmi\u015ftir. Ancak Osmanl\u0131lar sultanlar taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan camilere “sal\u00e2tin c\u00e2mi<\/strong>“, vezirler ve di\u011fer insanlar taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lanlara, yapt\u0131ran\u0131n ad\u0131na izafeten “Falancan\u0131n c\u00e2mii<\/strong>“, i\u00e7inde Cuma namaz\u0131 k\u0131l\u0131nmayan daha k\u00fc\u00e7\u00fck olanlara da “mescid<\/strong>” demi\u015flerdir. Kur’an-\u0131 Kerim’imizin bildirdi\u011fine g\u00f6re insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u00e7in yap\u0131lan ilk ma’bed Mekke’de bulunan K\u00e2be’dir: “\u015e\u00fcphesiz \u00e2lemlere bereket ve hidayet kayna\u011f\u0131 olarak insanlar i\u00e7in kurulan ilk ev Mekke’deki K\u00e2be’dir. Orada apa\u00e7\u0131k ni\u015faneler ve \u0130br\u00e2him’in makam\u0131 vard\u0131r. Oraya giren emniyette olur.”<\/em><\/strong> (\u00c3\u201ali \u0130mr\u00e2n, 96-97) <\/strong> Hz. Peygamber (as)’in bildirdi\u011fine g\u00f6re de K\u00e2be’den sonra, Mescid-i Aksa bina edilmi\u015ftir. (Buh\u00e2r\u00ee, Enbiya, 40) <\/strong> \u0130sl\u00e2m’\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda m\u00fc\u015frikler, \u0130sl\u00e2m’\u0131 se\u00e7en zay\u0131f ve desteksiz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 dinlerinden d\u00f6nd\u00fcrmek ve yeniden kendi k\u00fcf\u00fcr d\u00fczenlerine ve putlar\u0131na ibadet ettirmek i\u00e7in onlara korkun\u00e7 i\u015fkenceler yap\u0131yorlard\u0131. Hatta onlar M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlemek zorunda kal\u0131yorlard\u0131. Di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar, zaman zaman namazlar\u0131n\u0131 Harem-i \u015eerif’te k\u0131l\u0131yorlard\u0131. Ama bu garip ve cefak\u00e2r M\u00fcsl\u00fcmanlar, Harem’de namaz k\u0131lam\u0131yorlard\u0131. Onun i\u00e7in de Ka’benin d\u0131\u015f\u0131nda \u015fah\u0131slara ait mescidler belirlenmi\u015fti. Erkam b. Ebi’l-Erkam’\u0131n, Ammar b. Y\u00e2sir’in ve Hz. Eb\u00fb Bekr es-S\u0131dd\u0131k (ra)lar\u0131n evleri bu evlerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m’da Hz. Peygamber’in umuma a\u00e7\u0131k olarak ashab\u0131 ile birlikte namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk mescid, Hicret esnas\u0131nda in\u015fa edilen Kub\u00e2’ Camiidir. Hicret’ten sonra Hz. Peygamber Medine-i M\u00fcnevvere’de Mescid-i Nebev\u00ee’yi in\u015fa etti. Bu iki mescidin in\u015fas\u0131nda Hz. Peygamber ashab\u0131 ile birlikte bir i\u015f\u00e7i gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra Medine-i M\u00fcnevvere’de dokuz mescid daha in\u015fa edildi. <\/p>\n

Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n

\u0130lk in\u015fa edilen bu camiler \u00e7ok \u00f6nemli fonksiyonlar icra ediyorlard\u0131. Bu fonksiyonlar, ibadethane, y\u00f6netim merkezi, ilim ve k\u00fclt\u00fcr merkezi olarak ifade edilebilir. Esas itibariyle mescidler i\u00e7inde ibadet edilmek \u00fczere in\u015fa edilmi\u015fler, bu itibarla kudsiyet kazanm\u0131\u015flar ve “Allah’\u0131n evi<\/strong>” ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Kur’an’\u0131m\u0131z, bunu \u015fu \u015fekilde haber veriyor: “\u015e\u00fcphesiz mescitler, Allah’\u0131nd\u0131r. O halde Allah ile birlikte hi\u00e7 kimseye kulluk etmeyin<\/em><\/strong>“\u009d (Cin Suresi: 18) <\/strong> Dinimiz, toplu olarak ibadet yapmay\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir. Cemaatle k\u0131l\u0131nan namaz, yaln\u0131z k\u0131l\u0131nan namazdan 27 derece daha \u00fcst\u00fcn tutulmu\u015ftur. Camiler, mabed olman\u0131n yan\u0131nda y\u00f6netim merkezi olarak, ba\u015fta Peygamberimiz (as) olmak \u00fczere ilk d\u00f6nemlerde, devletin idare merkezi \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131makta idi. El\u00e7iler orada kar\u015f\u0131lan\u0131r, Bazen orada misafir edilir, d\u00e2v\u00e2lara orada bak\u0131l\u0131rd\u0131. Camiler, halk\u0131n birbirleriyle ve devletle kayna\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yer durumundayd\u0131. \u0130lk Osmanl\u0131 camileri de bir devlet merkezi olarak pl\u00e2nlanm\u0131\u015f ve bu g\u00f6rev i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. <\/p>\n

Camilerin temel fonksiyonlar\u0131ndan biri de ilim ve k\u00fclt\u00fcr merkezi olmalar\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 bir din \u0130sl\u00e2m Dini kadar ilme \u00f6nem vermemi\u015ftir. Kendisinin “muallim<\/em><\/strong>” olarak g\u00f6nderildi\u011fini ifade eden, Hz. Peygamber (s.a.s), Mescid-i Nebev\u00ee’deki “Suffe Okulu<\/strong>” ile \u00fcniversitelerin ilk temelini atm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

Muhterem karde\u015flerim, <\/strong><\/p>\n

Eski camilerimiz, yukarda i\u015faret edilen fonksiyonlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda as\u0131l bir ba\u015fka g\u00f6rev daha ifa ediyordu ki, bu g\u00f6rev, ayn\u0131 \u015feylere inanan, ayn\u0131 de\u011ferleri payla\u015fan insanlar\u0131n, bir binay\u0131 ayakta tutan yap\u0131 ta\u015flar\u0131 gibi bir cemaat \u015fuuru ile hareket etmeleri idi. Yani camiler haddizat\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlara cemaat olma \u015fuurunu kazand\u0131ran okullard\u0131. Her biri birer y\u0131ld\u0131z ve insanl\u0131\u011f\u0131n hidayete kavu\u015fmas\u0131na sebep olan, yery\u00fcz\u00fcnde zulm\u00fc yok ederek, adaleti sa\u011flayan Alt\u0131n Nesil Sahabe-i kiram, Peygamber camiinde ilim ve irfan\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f g\u00fczel insanlard\u0131. Gel g\u00f6r ki, zaman\u0131m\u0131z camileri, tarihi misyonunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, sadece belli baz\u0131 dini ibadetleri eda edecek bir mek\u00e2n olarak hizmet verir hale gelmi\u015flerdir. H\u00e2lbuki \u0130slam’\u0131n o d\u00fcnyay\u0131 ayd\u0131nlatan ilim ve irfan\u0131 d\u00fcnyaya camilerden yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Avrupa camileri biraz daha \u0130slam’\u0131n ilk d\u00f6nemi camilerine benziyor ama bunu yeterli bulmuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc camilerimizde al\u0131nan dersler, bize cemaat olma \u015fuurunu kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve yeniden \u0130slam’\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131 melekler saf\u0131na ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 mesut g\u00fcne kavu\u015fursak ancak o zaman camilerimiz asli kimliklerine d\u00f6nm\u00fc\u015f olacaklard\u0131r. Camiler dolusu cemaat \u015fuuruyla hareket eden m\u00fcminler olmay\u0131 dileyerek bir hadis-i \u015ferifle hutbemize son verelim. Peygamber Efendimiz (as) buyuruyor ki: “Bir ki\u015fi, Allah’\u0131n farzlar\u0131ndan birini eda etmek \u00fczere evinde g\u00fczelce temizlenir ve camiye giderse, onun att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlardan biri g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n silinmesine, di\u011feri de onun derecesinin y\u00fckselmesine vesile olur<\/em><\/strong>“\u009d (Riyazu’s-Salihin, c. 2, shf. 380, H.No: 1058) <\/strong><\/p>\n

IGMG \u0130r\u015fad Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar,<\/p>\n

Cami toplay\u0131c\u0131, toplayan, kaplayan, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ibadet gayesiyle topland\u0131klar\u0131 yer, ma’bed, anlamlar\u0131na gelen bir kelimedir. “Mescid=secde edilen yer”\u009d kelimesi de ayn\u0131 anlama gelir. Asl\u0131nda i\u00e7inde Allah’a ibadet edilen her yere mescid denilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}