{"id":62719,"date":"2026-06-24T01:27:33","date_gmt":"2026-06-23T23:27:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=62719"},"modified":"2026-06-24T01:45:42","modified_gmt":"2026-06-23T23:45:42","slug":"dogu-avrupa-kafkas-ve-orta-asya-muesluemanlari-konferansi-deklarasyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/dogu-avrupa-kafkas-ve-orta-asya-muesluemanlari-konferansi-deklarasyonu\/","title":{"rendered":"Do\u011fu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Konferans\u0131 Deklarasyonu"},"content":{"rendered":"<p><strong>DO\u011eU AVRUPA, KAFKAS VE ORTA ASYA M\u00dcSL\u00dcMANLARI KONFERANSI DEKLARASYONU<\/strong><\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da imzas\u0131 olan Do\u011fu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Konferans\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131;<\/p>\n<p>insan onuru, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, bar\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 gibi evrensel de\u011ferlere dayanarak; demokratik de\u011ferlere, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve halklar ile toplumlar aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fine olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 teyit ederek, a\u015fa\u011f\u0131daki deklarasyonu kabul etmektedir:<\/p>\n<ol>\n<li>Farkl\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak, vatanda\u015f\u0131 bulundu\u011fumuz devletlerin anayasalar\u0131na sayg\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu ve \u00fczerimize d\u00fc\u015fen vatanda\u015fl\u0131k hak ile sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fumuzu a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan ediyoruz.<\/li>\n<li>Farkl\u0131 dinlere, k\u00fclt\u00fcrlere ve inan\u00e7lara mensup insanlar aras\u0131nda ileti\u015fim, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve i\u015f birli\u011fi temelinde toplumlar in\u015fa edilmesini destekliyoruz.<\/li>\n<li>Din, etnik k\u00f6ken veya aidiyet fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin t\u00fcm vatanda\u015flar i\u00e7in sosyal kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini, ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 ve insan onuruna sayg\u0131y\u0131 te\u015fvik eden politikalar\u0131 destekliyoruz.<\/li>\n<li>Vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fumuz devletleri e\u015fitlik, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve insan haklar\u0131 ilkeleri do\u011frultusunda t\u00fcm din\u00ee topluluklar\u0131n ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n e\u015fit konumda olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumlar\u0131n aktif, sorumlu ve yap\u0131c\u0131 \u00fcyeleri olarak; bar\u0131\u015fa, istikrara, ekonomik kalk\u0131nmaya ve b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fine katk\u0131 sunma iradesini teyit ediyoruz.<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerin siyasi, sosyal ve ekonomik hayat\u0131na tam ve aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131, demokratik kurumlarda me\u015fru \u015fekilde temsil edilme haklar\u0131n\u0131 kullanabilecekleri hukuki, siyasi ve sosyal ortamlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 talep ediyoruz.<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n din\u00ee hak ve sorumluluklar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcr ve sorumlu bir \u015fekilde yerine getirebilmeleri i\u00e7in; her \u00fclkenin anayasal ve hukuki d\u00fczeni \u00e7er\u00e7evesinde \u0130slami kurumlar\u0131n resmen tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ve serbest\u00e7e faaliyet g\u00f6stermesini destekliyoruz<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi kimliklerini, geleneklerini ve manevi de\u011ferlerini koruyarak \u00e7a\u011fda\u015f toplumun meydan okumalar\u0131na ba\u015far\u0131yla cevap verebilmelerine katk\u0131 sa\u011flayacak e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve sosyal kurumlar\u0131n geli\u015ftirilmesini destekliyoruz.<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcman din g\u00f6revlilerini, di\u011fer dinlerin din adamlar\u0131n\u0131, t\u00fcm e\u011fitimcileri ve kanaat \u00f6nderlerini ileti\u015fim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, sorumluluk bilincini ve birlikte ya\u015fama anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeye; gen\u00e7 nesilleri radikalizm, a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve nefretin her t\u00fcr\u00fcnden korumaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/li>\n<li>\u0130slamofobi\u2019ye, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa, nefret s\u00f6ylemine ve M\u00fcsl\u00fcmanlara ya da di\u011fer din\u00ee topluluklara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddete kar\u015f\u0131 kararl\u0131 m\u00fccadele edilmesini talep ediyoruz.<\/li>\n<li>Orta Do\u011fu&#8217;da adil, kal\u0131c\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir bar\u0131\u015f\u0131n tesis edilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyoruz. Bu bar\u0131\u015f\u0131n uluslararas\u0131 hukuka, insan onuruna sayg\u0131ya, sivillerin korunmas\u0131na ve t\u00fcm halklar\u0131n bar\u0131\u015f, g\u00fcvenlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7inde ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131na dayanmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. \u0130leti\u015fim, diplomasi ve i\u015f birli\u011finin, b\u00f6lgede uzun vadeli istikrar, uzla\u015f\u0131 ve bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n tek yolu oldu\u011funu vurguluyoruz.<\/li>\n<li>Her t\u00fcrl\u00fc ter\u00f6rizmi, \u015fiddet i\u00e7eren a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131, nefret ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131n\u0131yoruz. Ter\u00f6rizmin dini, milleti veya me\u015fru bir gerek\u00e7esi yoktur; o, t\u00fcm insanlar\u0131n bar\u0131\u015f\u0131n\u0131, g\u00fcvenli\u011fini ve onurunu tehdit etmektedir.<\/li>\n<li>Bu deklarasyonla; konferansa kat\u0131lan t\u00fcm \u00fclkeler aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin derinle\u015ftirilmesini, ortak \u00e7al\u0131\u015fma mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini, gelecek toplant\u0131lar\u0131n daha geni\u015f bir kat\u0131l\u0131mla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini ve d\u00fczenli bir takvime oturtularak bu s\u00fcrecin kurumsal bir nitelik kazanmas\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyor; organizasyon komitesinden bu y\u00f6nde somut ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyoruz.<\/li>\n<li>&#8220;G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131, dillerinizin ve renklerinizin farkl\u0131 olmas\u0131 da O&#8217;nun ayetlerindendir.&#8221; (R\u00fbm, 30:22)<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0648\u064e\u0645\u0650\u0646\u0652 \u0622\u064a\u064e\u0627\u062a\u0650\u0647\u0650 \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u064f \u0627\u0644\u0633\u064e\u0651\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0627\u062e\u0652\u062a\u0650\u0644\u064e\u0627\u0641\u064f \u0623\u064e\u0644\u0652\u0633\u0650\u0646\u064e\u062a\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0644\u0652\u0648\u064e\u0627\u0646\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652<\/p>\n<p>Bu ilahi fermana istinaden beyan ediyoruz ki: farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z bir \u00e7at\u0131\u015fma kayna\u011f\u0131 de\u011fil aksine y\u00fcce Allah (cc)\u2019nun ayetlerinden bir ayet ve zenginli\u011fimizdir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ise birlikte ya\u015faman\u0131n ve halklar aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin yeg\u00e2ne sa\u011flam temelidir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da maddeler h\u00e2linde s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilkelere ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha teyit ediyor; bu deklarasyonu m\u00fc\u015ftereken ilan ediyoruz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Abdullahs \u0160ahins Rzajevs<\/strong>, Letonya \u0130slam K\u00fclt\u00fcr Merkezi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131<\/p>\n<p><strong>Adam Shantadze<\/strong>, G\u00fcrcistan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcs\u00fc (Bat\u0131)<\/p>\n<p><strong>Aider Rustamov<\/strong>, Ukrayna K\u0131r\u0131m Tatar M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Aleksandras Beganskas<\/strong>, Litvanya M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Azatkhan Mukhan<\/strong>, Mo\u011folistan \u0130slam Dindarlar\u0131 M\u00fcftiyat Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><strong>Aziz Hasanovi\u0107<\/strong>, H\u0131rvatistan M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Batyrbyek Khadys<\/strong>, Mo\u011folistan M\u00fcsl\u00fcmanlar Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><strong>Bekir Alta\u015f<\/strong>, Hasene \u0130nternational Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><strong>Cemalettin Demirel<\/strong>, Romanya \u0130slam ve Kultur Ligi<\/p>\n<p><strong>Esad Memi\u0107<\/strong>, IGG\u00d6 Meclis Ba\u015fkan\u0131, Avusturya<\/p>\n<p><strong>Etibar Eminov<\/strong>, G\u00fcrcistan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcs\u00fc (Do\u011fu)<\/p>\n<p><strong>Fejzullah Sadiki<\/strong>, Kuzey Makedonya \u0130slam Birli\u011fi<\/p>\n<p><strong>Impraim Serif<\/strong>, Yunanistan G\u00fcm\u00fclcine M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Kemal Erg\u00fcn<\/strong>, IGMG Genel Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><strong>Mamut Ali<\/strong>, Ukrayna M\u00fcsl\u00fcmanlar Toplulu\u011fu Sosyo-K\u00fclt\u00fcr Merkezi Direkt\u00f6r\u00fc<\/p>\n<p><strong>Mehmet Beyhan<\/strong>, Bulgaristan Ba\u015fm\u00fcft\u00fc Yard\u0131mc\u0131s\u0131<\/p>\n<p><strong>Miklos Kov\u00e1cs<\/strong>, Macar \u0130slam Toplulu\u011fu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131<\/p>\n<p><strong>Mohammad Imran<\/strong>, Estonya \u0130slam Merkezi Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p><strong>Muhamed Demirovi\u0107<\/strong>, Sancak M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Mustafa Ceri\u0107<\/strong>, Bosna-Hersek eski Re\u00ees\u00fc\u2019l-ulem\u00e2<\/p>\n<p><strong>Mustafa Mullao\u011flu<\/strong>, Avusturya M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Mustafa Trampa<\/strong>, Yunanistan \u0130ske\u00e7e M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Nevzet Pori\u0107<\/strong>, Slovenya M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Senad Halitovi\u0107<\/strong>, S\u0131rbistan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><strong>Tomasz Mi\u015bkiewicz<\/strong>, Polonya M\u00fcft\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.igmg.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/TR_Dekla-2.pdf\">Deklarasyonu indir<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>insan onuru, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, bar\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 gibi evrensel de\u011ferlere dayanarak; demokratik de\u011ferlere, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve halklar ile toplumlar aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fine olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 teyit ederek, a\u015fa\u011f\u0131daki deklarasyonu kabul etmektedir:<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23239],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62719"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62719"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62719\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62731,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62719\/revisions\/62731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}