{"id":9325,"date":"2010-04-16T10:00:00","date_gmt":"2010-04-16T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.igmg.org\/?p=9325"},"modified":"2015-02-16T11:00:07","modified_gmt":"2015-02-16T10:00:07","slug":"hutbe-haya-duygusu-kiayiyi-yanlae%c2%b1aylae%c2%b1klardan-alae%c2%b1koyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/hutbe-haya-duygusu-kiayiyi-yanlae%c2%b1aylae%c2%b1klardan-alae%c2%b1koyar\/","title":{"rendered":"Hutbe – Haya Duygusu Ki\u015fiyi Yanl\u0131\u015fl\u0131klardan Al\u0131koyar"},"content":{"rendered":"

Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<\/span><\/b><\/p>\n

\u0130nsan bu alemin en g\u00f6zde varl\u0131\u011f\u0131. \u0130nsan\u0131 zirveye ula\u015ft\u0131ran en \u00f6nemli ahlaki de\u011fer de Rabbimizin ona do\u011fu\u015ftan verdi\u011fi geli\u015ftirilmeye de, kaybedilmeye de m\u00fcsait olan haya duygusudur. Haya, insano\u011flunu hem insanlar kat\u0131nda hem de yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kat\u0131nda makbul bir s\u0131fata sevkeder. S\u00f6zl\u00fckte haya kelimesi, utanma, \u00e7ekinme, tevbe ve vazge\u00e7i\u015f anlamlar\u0131na gelirken, ahlaki terim olarak ise nefsin \u00e7irkin davran\u0131\u015flar\u0131ndan rahats\u0131z olup onlar\u0131 terketmesi manalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131ca haya, ho\u015f olmayan bir i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 an\u0131nda insan\u0131n y\u00fcz\u00fcnde beliren de\u011fi\u015fikliktir \u015feklinde de bir tan\u0131mlama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Muhterem M\u00fcminler!<\/span><\/b><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim<\/span>‘<\/span>de \u00fc\u00e7 yerde "haya" kelimesinin t\u00fcrevleri ge\u00e7mektedir. \u0130ki yerde ge\u00e7en ifadeleri ile insanlar aras\u0131 ileti\u015fimde edebe dikkat etme ve sak\u0131nma boyutu ile nezih bir noktaya dikkat \u00e7ekilmektedir. Konu ile ilgili olarak Kasas Suresi 25. ayetinde Hazreti \u015euayb Aleyhisselam<\/span>‘<\/span>\u0131n k\u0131zlar\u0131ndan birinin, Hazreti Musa ile konu\u015fmas\u0131nda haya ve edeb dairesindeki \u00e7izgisini Allah (cc) zikrederek <\/span>o haya duygusunu \u00f6vmektedir. O halde dinin s\u0131n\u0131r koydu\u011fu, konu\u015fma, hal ve hareketlerde \u015feytana ve nefse f\u0131rsat verilmemesi hususunda dikkatli olmal\u0131d\u0131rlar. S\u0131n\u0131rlar\u0131 korumak ise haya sahibi olmaktan ge\u00e7mektedir. <\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Muhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<\/span><\/b><\/p>\n

Pek \u00e7o\u011fumuz taraf\u0131ndan bilinen \u015fu hadisi \u015ferifleri bir kez daha hat\u0131rlatmak istiyorum; “Haya sadece iyilik getirir”\u009d, “Haya b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hay\u0131rd\u0131r”\u009d, “Haya \u0130mandand\u0131r”\u009d buyuruyor Res\u00fcl\u00fclah efendimiz. Haya duygusu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n en belirleyici ahlaki nitelikleri ve de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcleri aras\u0131ndad\u0131r. Yine ba\u015fka bir hadisi \u015ferifte “E\u011fer utanm\u0131yorsan istedi\u011fini yapabilirsin”\u009d uyar\u0131s\u0131 <\/span>olduk\u00e7a anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Buna g\u00f6re insan, Rabbine kar\u015f\u0131 edepli ve hayal\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n yasaklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmal\u0131 ve haramlardan uzak durmal\u0131d\u0131r. Herhangi bir sebeple hayas\u0131zca bir g\u00fcnah i\u015flemi\u015fse ondan tevbe etmelidir. Allah’\u0131n yasalar\u0131na uygun ya\u015famaya gayret etmelidir. \u0130ster gizli ister a\u00e7\u0131k yerlerde olsun ahlaka ayk\u0131r\u0131 olan t\u00fcm davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmam\u0131z gerekti\u011fini unutmayal\u0131m.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Evlatlar\u0131n anne ve babalar\u0131na kar\u015f\u0131 edepli ve hayal\u0131 olmalar\u0131 gerekti\u011fi gibi, anne ve babalar da evlatlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda nelere dikkat etmeleri gerekti\u011fini bilmeli ve ona g\u00f6re davranmal\u0131d\u0131r. Utanma duygusunu kaybedenler hem d\u00fcnyada hem ahirette her t\u00fcrl\u00fc bela ve tehlikelere d\u00fc\u015ferler. Haya duygusu insan\u0131 koruyan en \u00f6nemli ve en g\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. M\u00fcmin, her durumda hem Rabbine kar\u015f\u0131 kullu\u011funda hemde insanlar aras\u0131 ileti\u015fiminde haya \u00fczere olmal\u0131d\u0131r ki iman\u0131n da olgunlu\u011funa ula\u015fabilsin. <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

IGMG <\/b>\u0130r\u015fad <\/b>Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rasulullah buyurdu: “Haya sadece iyilik getirir.”\u009d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[23242,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9325"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9325"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9325\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.igmg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}