Hac, İslam’ın beş şartından biridir. Sağlık ve maddi imkân bakımından gücü yeten her Müslümanın ömründe en az bir kez haccetmesi farzdır. Hac, pek çok kişi için hayatının en etkileyici yolculuğudur.

Haccın Tarihi ve Anlamı
Haccın kökü çok eskilere uzanır. Hz. İbrahim (a.s.), oğlu Hz. İsmail (a.s.) ile birlikte Mekke’de Kâbe’yi bir olan Allah’a ibadet edilecek ev olarak inşa etmiş ve insanları hacca çağırmıştır. Kur’an-ı Kerim, haccın ve umrenin Allah için eda edilmesini emreder (bk. Bakara suresi, 2:196).
Hac, hicretin 9. yılında farz kılındı. Bir yıl sonra Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hacılara bizzat önderlik etti. Bu, onun tek haccı olan Vedâ Haccı’dır; Arafat’ta yaptığı konuşma Vedâ Hutbesi olarak bilinir.
Hacda bütün insanlar soy, makam ve servet farkı gözetmeksizin eşittir. Sade, beyaz ihram bu eşitliği görünür kılar. Arafat’taki vakfe, bir gün bütün insanların Allah’ın huzurunda toplanacağını hatırlatır.
Kim Allah için hacceder de (hac esnasında) kötü söz söylemez ve günah işlemezse annesinden doğduğu günkü gibi (günahlarından arınmış olarak) döner.
Buhârî, Hac, 4; Müslim, Hac, 438
Hac Kimlere Farzdır?
Hac, şu şartları taşıyan her ergen Müslümana farzdır:
- yolculuğa sağlık bakımından gücü yeten,
- ailesinin geçimini ve borçlarını ihmal etmeden masrafları karşılayabilen,
- ve yolculuğu güvenli bir şekilde yapabilen.
وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
Gitmeye gücü yetenin o evi ziyaret etmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır.
Âl-i İmrân suresi, 3:97
Hac Ne Zaman Yapılır?
Hac her yıl hicrî takvimin on ikinci ayı olan Zilhicce’nin ilk günlerinde yapılır ve dünyanın her yerindeki Müslümanların hacılarla birlikte kutladığı Kurban Bayramı ile sona erer.
Haccın Menasiki
Zilhicce Ayında Hac Günleri
- İhram – Hacılar belirlenen sınırlara (mikat) varmadan ihrama girer. Erkekler iki parça dikişsiz beyaz örtü, kadınlar sade ve örtülü elbiseler giyer. İhramlıyken kavga etmek, koku sürünmek, saç ve tırnak kesmek gibi yasaklara uyulur.
- Tavaf – Kâbe’nin saat yönünün tersine yedi kez dolaşılması.
- Sa’y – Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmek. Hz. Hacer’in, oğlu Hz. İsmail için burada su aramasının hatırasıdır; Allah onlar için zemzem suyunu çıkarmıştır.
- Mina – Zilhicce’nin 8’inde hacılar Mekke yakınlarındaki çadır kenti Mina’ya geçer.
- Arafat – Zilhicce’nin 9’unda hacılar öğleden gün batımına kadar Arafat’ta namaz ve dua ile vakfeye durur. Vakfe, haccın en önemli rüknü ve doruk noktasıdır.
- Müzdelife – Hacılar geceyi açık havada Müzdelife’de geçirir ve burada küçük taşlar toplar.
- Şeytan taşlama ve kurban – Kurban Bayramı’nın ilk günü olan Zilhicce’nin 10’unda hacılar Mina’da şeytanı temsil eden sütuna taş atar. Ardından kurban kesilir, saçlar kısaltılır ya da tıraş edilir; böylece ihram yasaklarının çoğu sona erer.
- Ziyaret tavafı – Mekke’ye dönüşte yapılan farz tavaf.
- Mina günleri – Sonraki günlerde üç cemreye de taş atılır.
- Vedâ tavafı – Hacılar ayrılmadan önce Kâbe’yi son kez tavaf eder.
Hacıların çoğu ayrıca Mescid-i Nebevî’de namaz kılmak ve Peygamber Efendimizin (s.a.v.) kabr-i şerifini ziyaret etmek için Medine’ye gider.

Umre
Umre, hacdan farklı olarak yılın her döneminde yapılabilir. İhram, Kâbe’yi tavaf, Safa ile Merve arasında sa’y ve saçların kısaltılması ya da tıraş edilmesinden oluşur. Umre çok faziletli bir ibadettir, ancak farz olan haccın yerini tutmaz.
وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ
Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin.
Bakara suresi, 2:196
Cemaatte Hazırlık
Hac ve umre, hem organizasyon hem de manevi açıdan iyi bir hazırlık gerektirir. IGMG cemaatlerinde imamlar hac ve umre adaylarını seminerlerde menasikin işleyişi, kuralları ve her bir duraktaki ibadetlerin anlamı hakkında bilgilendirir ve sorularını cevaplar. Hac ve umre organizasyonları hakkında bilgiyi IGMG Reisen’den ya da size en yakın camiden alabilirsiniz.



