Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Müslümanları Konferansı Deklarasyonu

24 Haziran 2026

DOĞU AVRUPA, KAFKAS VE ORTA ASYA MÜSLÜMANLARI KONFERANSI DEKLARASYONU

Aşağıda imzası olan Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Müslümanları Konferansı katılımcıları;

insan onuru, özgürlük, adalet, barış ve karşılıklı saygı gibi evrensel değerlere dayanarak; demokratik değerlere, din özgürlüğüne ve halklar ile toplumlar arasındaki iş birliğine olan bağlılığımızı teyit ederek, aşağıdaki deklarasyonu kabul etmektedir:

  1. Farklı ülkelerde yaşayan Müslümanlar olarak, vatandaşı bulunduğumuz devletlerin anayasalarına saygılı olduğumuzu ve üzerimize düşen vatandaşlık hak ile sorumluluklarını yerine getirme kararlılığında olduğumuzu açıkça beyan ediyoruz.
  2. Farklı dinlere, kültürlere ve inançlara mensup insanlar arasında iletişim, hoşgörü, karşılıklı saygı ve iş birliği temelinde toplumlar inşa edilmesini destekliyoruz.
  3. Din, etnik köken veya aidiyet farkı gözetmeksizin tüm vatandaşlar için sosyal kapsayıcılığı, fırsat eşitliğini, ekonomik kalkınmayı ve insan onuruna saygıyı teşvik eden politikaları destekliyoruz.
  4. Vatandaşı olduğumuz devletleri eşitlik, din özgürlüğü ve insan hakları ilkeleri doğrultusunda tüm dinî toplulukların ve Müslümanların eşit konumda olmasını sağlamaya çağırıyoruz.
  5. Müslümanların yaşadıkları toplumların aktif, sorumlu ve yapıcı üyeleri olarak; barışa, istikrara, ekonomik kalkınmaya ve bölgesel iş birliğine katkı sunma iradesini teyit ediyoruz.
  6. Müslümanların yaşadıkları ülkelerin siyasi, sosyal ve ekonomik hayatına tam ve aktif katılımını, demokratik kurumlarda meşru şekilde temsil edilme haklarını kullanabilecekleri hukuki, siyasi ve sosyal ortamların oluşturulmasını talep ediyoruz.
  7. Müslümanların dinî hak ve sorumluluklarını özgür ve sorumlu bir şekilde yerine getirebilmeleri için; her ülkenin anayasal ve hukuki düzeni çerçevesinde İslami kurumların resmen tanınmasını ve serbestçe faaliyet göstermesini destekliyoruz
  8. Müslümanların kendi kimliklerini, geleneklerini ve manevi değerlerini koruyarak çağdaş toplumun meydan okumalarına başarıyla cevap verebilmelerine katkı sağlayacak eğitim, kültür ve sosyal kurumların geliştirilmesini destekliyoruz.
  9. Müslüman din görevlilerini, diğer dinlerin din adamlarını, tüm eğitimcileri ve kanaat önderlerini iletişim kültürünü, sorumluluk bilincini ve birlikte yaşama anlayışını teşvik etmeye; genç nesilleri radikalizm, aşırıcılık ve nefretin her türünden korumaya çağırıyoruz.
  10. İslamofobi’ye, ayrımcılığa, nefret söylemine ve Müslümanlara ya da diğer dinî topluluklara yönelik her türlü şiddete karşı kararlı mücadele edilmesini talep ediyoruz.
  11. Orta Doğu’da adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir barışın tesis edilmesi çağrısında bulunuyoruz. Bu barışın uluslararası hukuka, insan onuruna saygıya, sivillerin korunmasına ve tüm halkların barış, güvenlik ve özgürlük içinde yaşama hakkının tanınmasına dayanması gerektiğine inanıyoruz. İletişim, diplomasi ve iş birliğinin, bölgede uzun vadeli istikrar, uzlaşı ve barışın sağlanmasının tek yolu olduğunu vurguluyoruz.
  12. Her türlü terörizmi, şiddet içeren aşırılığı, nefret ve hoşgörüsüzlüğü kınıyoruz. Terörizmin dini, milleti veya meşru bir gerekçesi yoktur; o, tüm insanların barışını, güvenliğini ve onurunu tehdit etmektedir.
  13. Bu deklarasyonla; konferansa katılan tüm ülkeler arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesini, ortak çalışma mekanizmalarının güçlendirilmesini, gelecek toplantıların daha geniş bir katılımla gerçekleştirilmesini ve düzenli bir takvime oturtularak bu sürecin kurumsal bir nitelik kazanmasını önemsiyor; organizasyon komitesinden bu yönde somut adımlar atılmasını talep ediyoruz.
  14. “Göklerin ve yerin yaratılması, dillerinizin ve renklerinizin farklı olması da O’nun ayetlerindendir.” (Rûm, 30:22)

وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ

Bu ilahi fermana istinaden beyan ediyoruz ki: farklılıklarımız bir çatışma kaynağı değil aksine yüce Allah (cc)’nun ayetlerinden bir ayet ve zenginliğimizdir. Karşılıklı saygı ise birlikte yaşamanın ve halklar arasındaki iş birliğinin yegâne sağlam temelidir.

Yukarıda maddeler hâlinde sıraladığımız ilkelere bağlılığımızı bir kez daha teyit ediyor; bu deklarasyonu müştereken ilan ediyoruz.

 

Abdullahs Šahins Rzajevs, Letonya İslam Kültür Merkezi Başkan Yardımcısı

Adam Shantadze, Gürcistan Başmüftüsü (Batı)

Aider Rustamov, Ukrayna Kırım Tatar Müftüsü

Aleksandras Beganskas, Litvanya Müftüsü

Azatkhan Mukhan, Moğolistan İslam Dindarları Müftiyat Birliği Başkanı

Aziz Hasanović, Hırvatistan Müftüsü

Batyrbyek Khadys, Moğolistan Müslümanlar Cemiyeti Başkanı

Bekir Altaş, Hasene İnternational Başkanı

Cemalettin Demirel, Romanya İslam ve Kultur Ligi

Esad Memić, IGGÖ Meclis Başkanı, Avusturya

Etibar Eminov, Gürcistan Başmüftüsü (Doğu)

Fejzullah Sadiki, Kuzey Makedonya İslam Birliği

Impraim Serif, Yunanistan Gümülcine Müftüsü

Kemal Ergün, IGMG Genel Başkanı

Mamut Ali, Ukrayna Müslümanlar Topluluğu Sosyo-Kültür Merkezi Direktörü

Mehmet Beyhan, Bulgaristan Başmüftü Yardımcısı

Miklos Kovács, Macar İslam Topluluğu Başkan Yardımcısı

Mohammad Imran, Estonya İslam Merkezi Başkanı

Muhamed Demirović, Sancak Müftüsü

Mustafa Cerić, Bosna-Hersek eski Reîsü’l-ulemâ

Mustafa Mullaoğlu, Avusturya Müftüsü

Mustafa Trampa, Yunanistan İskeçe Müftüsü

Nevzet Porić, Slovenya Müftüsü

Senad Halitović, Sırbistan Başmüftüsü

Tomasz Miśkiewicz, Polonya Müftüsü

Deklarasyonu indir

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com