CUMA HUTBESİ
Kalp Eğitimi ve Manevi Temizlik
18 Şubat 2026
Aziz Müminler!
Dün itibarıyla mübarek ramazan ayına kavuşmuş bulunmaktayız. Bu ay, kalbimizin eğitimi ve manevi yönden temizlenmemiz için eşsiz bir fırsattır. Yüce Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurmaktadır: “O gün ne mal fayda verir ne de evlat. Ancak Allah’a selim bir kalple gelenler kurtuluşa erer.”[1] Bu ilahî mesaj bize açıkça göstermektedir ki insanın asıl değeri servetiyle, makamıyla ya da dış görünüşüyle değil, kalbinin temizliği ve samimiyetiyle ölçülür. Yüce Peygamberimiz (s.a.v.) “Allah, suretlerinize ve mallarınıza bakmaz, ancak kalplerinize ve amellerinize bakar.”[2] diye bu ölçüye dikkat çekmiştir. Bu sebeple bizler kalbimizin eğitilmesine ve manevi olarak arındırılmasına ehemmiyet vermeliyiz. Elbette kalbin salâhı, ibadetlerin şeri ölçülere uygunluğu ile anlam kazanır. İslam’da bireysel ibadetlerin amacı insanın kalbini tasfiye ve nefsini tezkiye etmektir. Böylece insan yaratılışının yegâne amacını gerçekleştirerek şuurlu bir kul olabilir.
Değerli Müslümanlar!
İnsanda kalp inancın merkezidir. İman kalpte yer eder, niyetler kalpte şekillenir ve davranışlar kalpten doğar. Kalpte ihlas olursa insanın sözü de işi de güzel olur. Ancak kalp ihmal edilirse kibir, haset, kin, öfke, riya ve dünya sevgisi gibi manevi hastalıklar kalbi sarar. Bu hastalıklar sadece bireyi değil, toplumu da bozar. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu hakikati şu hadîs-i şerif ile bizlere haber vermiştir: “Dikkat edin! Bedende bir et parçası vardır; o düzgün olursa bütün beden düzgün olur, o bozulursa bütün beden bozulur. İşte o kalptir.”[3]
Aziz Cemaat!
Kalp eğitiminin ilk adımı kişinin kendini hesaba çekmesidir. Niyetlerimizi gözden geçirmek, ibadetlerimizi gösterişten uzak, sadece Allah rızası için yapmaya gayret etmek kalbi arındırır. Manevi temizlik ise günahlardan sakınmak, tövbeyi hayatımızın bir parçası hâline getirmekle mümkündür. Günahlar kalbi karartır, ibadetler ve tövbe ise kalbi nurlandırır. Resûlullah (s.a.v.) işlenen her günahın kalpte bir leke oluşturduğunu, samimi tövbe ile bu lekelerin silineceğini bizlere bildirmiştir. Aksi durumda ise mücrimlere yönelik “Onların kazandığı günahlar kalplerinin üzerine pas olmuştur.”[4] âyet-i celîlesine muhatap olunur. Allah bizleri ve sevenlerimizi kalpleri pas ve kir tutanlardan eylemesin.
Kıymetli Kardeşlerim!
Kalbin temizlenmesinin en etkili yollarından biri Kur’an-ı Kerim ile bağ kurmaktır. Kur’an kalpler için bir şifa ve rahmettir. Namaz, zikir ve dua kalbi diri tutar, manevi kirlerden arındırır. Bununla birlikte affedici olmak, kin ve nefreti kalpten söküp atmak, başkaları için hayır dilemeyi öğrenmek de kalp eğitiminde büyük bir olgunluktur. Merhametli bir kalp Allah’ın rahmetine daha yakındır. Resûlullah (s.a.v.) “Merhamet edin ki size de merhamet edilsin. Bağışlayın ki Allah da sizi bağışlasın.” diye buyurmuştur.[5] Unutmayalım ki temiz bir kalp; huzurlu bir hayatın, sağlam bir imanın ve güzel bir ahlakın temelidir. Kalbini imanla, takvayla ve güzel ahlakla eğiten kimse hem dünyada huzur bulur hem de ahirette ebedî kurtuluşa erer.
Geliniz, kalplerimizi her gün yeniden arındıralım; Rabbimize selim bir kalple kavuşmak için gayret edelim. Yüce Allah bizleri kalbi temiz, niyeti halis kullarından eylesin. Amin.
[1] Şuarâ suresi, 26:88-89
[2] Müslim, Birr, 34
[3] Buhârî, Îmân, 39
[4] Mutaffifîn suresi, 83:14
[5] Ahmed b. Hanbel, Müsned, II. 219











